Bolwoningen

Bolwoningen
Locatie
Plaats	Maaspoort te 's-Hertogenbosch
Adres	Bollenveld, Maaspoort, Den Bosch
Coördinaten	51° 44′ NB, 5° 18′ OL
Status en tijdlijn
Gereed	1984
Huidig gebruik	woningen
Architectuur
Stijlperiode	structuralisme
Bouwkundige informatie
Architect(en)	Dries Kreijkamp
Prijzen en erkenningen
Monumentstatus	gemeentelijk monument
	(en) Atlas Obscura-pagina;
Portaal	Civiele techniek en bouwkunde

De bolwoningen zijn bolvormige woningen gelegen in de wijk Maaspoort te 's-Hertogenbosch. Ze werden eind jaren 1970 ontworpen door kunstenaar Dries Kreijkamp en gebouwd in 1984. Kreijkamp stelde dat de mens niet gemaakt was om in een vierkante doos te wonen maar dat we ons beter thuis voelen in ronde vormen.

Idee en vorm

De kunstenaar Kreijkamp bedacht een meer organisch concept voor wonen waarbij de woningen ook nog eens tussen het groen werden geplaatst.^[3] De eerste bolwoning (een prototype van polyester) bouwde hij in zijn woonplaats Vlijmen.^[4]^[5] De vijftig 'Bossche' bolwoningen zijn gemaakt van beton en werden betaald uit subsidies voor experimenteel bouwen, zoals die in 1968 waren ingesteld. Werden bij veel andere experimenten nieuwe indelingen of een nieuwe sociale omgeving uitgeprobeerd, hier ging het vooral om de vorm van de woningen, zoals overigens ook bij de kubuswoningen in Helmond en Rotterdam het geval is.

De woningen bestaan uit twee halve bollen van met glasvezel versterkt beton die op elkaar zijn geplaatst. Zo werd een bol met middellijn van vijf en een halve meter gecreëerd. Deze steunt op een cilinder van drie meter diameter. De huizen hebben een onconventionele plattegrond. De woonkamer is boven en de slaapkamer beneden. Toilet en badkamer zijn aan de zijkant, op een hoogte halverwege tussen de slaap- en woonkamer. Naast de woonkamer ligt de keuken, afgescheiden door een muur en bovenin zijn twee vides. In de onderliggende cilinder is naast de trap een berging. Het ontwerp levert een vloeroppervlak van ongeveer 25 vierkante meter op en biedt plaats aan huishoudens van een of twee mensen. De bijna buitenaardse vormen worden nog eens extra benadrukt doordat ze midden in een gewone nieuwbouwwijk staan. Verder hebben de huizen een bijzondere akoestiek.

Ligging en typering

De woningen liggen in de Maaspoort aan een straat met de naam Bollenveld.^[6]^[7] Uiteindelijk bleken de woningen vrij duur waardoor is afgezien van meer projecten met deze woningen.^[8] Wel zijn later andersoortige kleine huizen ontworpen, de tiny houses. Soms worden de bolwoningen met een ruimtestation vergeleken.^[9]