Boeddhistisch complex van Sanchi

Het Boeddhistisch complex van Sanchi omvat vijftig Boeddhistische bouwwerken, gelegen op een heuvel en is reeds sinds de 3e eeuw v. Chr. in gebruik was, ten tijde van de Mauryadynastie. Het belangrijkste en tevens oudste bouwwerk, de Grote Stoepa van Sanchi, stamt uit de 2e eeuw v. Chr. en werd gebouwd in opdracht van Keizer Ashoka. Ook is een van de pilaren van Ashoka hier te vinden. Het complex staat sinds 1989 op de Werelderfgoedlijst. Het ligt nabij het gelijknamige stadje en zo'n 46 km ten noordoosten van Bhopal in de Indiase deelstaat Madhya Pradesh.

De grote stoepa, die ook Stoepa NR 1 genoemd wordt, is het oudste nog bestaande stenen bouwwerk in India. Deze werd gebouwd omdat Sanchi de geboorteplaats van Ashoka's vrouw was en op deze plek ook hun huwelijksceremonie had plaatsgevonden. De bouw werd persoonlijk begeleid door Ashoka. In deze stoepa zouden een aantal relikwieën van Gautama Boeddha liggen. De stoepa bestaat uit een koepel met daaromheen een verhoogd pad met reling. Op de koepel staat een chatra, een parasolachtige structuur die een hoge rang symboliseert om zo de relikwieën te eren en te beschermen. In de 1e eeuw v.Chr. werden vier rijkelijk versierde torana's (decoratieve poorten) en een balustrade rondom het hele bouwwerk toegevoegd. In de eeuwen erna werden meer bouwwerken waaronder een aantal stoepa's toegevoegd.

Op enkele kilometers afstand zijn nog een aantal complexen te vinden die later zijn gebouwd.