Bloemdijk
Een bloemdijk is een dijk waarvan de waterkerende functie meestal verloren is en die extensief begraasd of gehooid wordt. Het is meestal een oude slaperdijk die bestaat uit kalkhoudende, zandige klei en met een schrale, vaak zandige toplaag. Een bloemdijk kan een belangrijk cultuurhistorisch monument zijn en is van belang voor graslanden en struwelen. Er kunnen grote variaties en verschillen tussen verschillende bloemdijken gevonden worden, afhankelijk van verschillen in microklimaat, afgetrapte randen langs schapenpaadjes en vochtige stukken aan de voet van de dijk. Binnen Nederland komt dit type dijk vooral in Zeeland, de Zuid-Hollandse Eilanden en westelijk Noord-Brabant voor, soms ook in Groningen en Friesland en in het rivierengebied. In Europese context is de Nederlandse bloemdijk uniek te noemen en van belang door het hierop voorkomende glanshaverhooiland.
De bloemdijk vormt een karakteristiek landschapstype waarin een rijke verscheidenheid aan flora en fauna voorkomt. Het vormt een bescheiden ecologische infrastructuur. Tot de kenmerkende plantensoorten behoren onder meer klavers, wilde uien en verschillende soorten die gebonden zijn aan kalkrijke zomen en ruigten, zoals paardenbloem, scherpe boterbloem, pinksterbloem en op de drogere stukken margriet, knoopkruid en leeuwentand. Daarnaast biedt de bloemdijk leefgebied aan dagvlinders en diverse zoogdieren. De vegetatiestructuur wordt doorgaans gerekend tot het glanshaverhooiland, droge graslanden en de ruigten die behoren tot het marjoleinverbond.
Het beheer bestaat veelal uit extensieve begrazing of uit maaien, doorgaans één tot twee keer per jaar. Beheervormen gericht op verschraling en het inzetten van kuddes kunnen de biodiversiteit vergroten; de dieren dragen bovendien bij aan de verspreiding van zaden en de genetische uitwisseling tussen populaties. Bemesting van de graslanden op bloemdijken vindt in de regel niet plaats. Door ingrepen zoals dijkverzwaring en intensivering van het onderhoud is het aantal goed ontwikkelde bloemdijken echter sterk afgenomen.
Zie ook
Externe links
- Bloemdijken van Nederland, op Zoden aan de dijk.
- Haperen, A.M.M. van (2021), Het groene netwerk van dijken en bermen in Zeeland, Zeeland 30.2, pp.73-79
- Dragt, Aart van, Hier ligt de mooiste bloemdijk van de regio. De Combinatie (28 augustus 2021). met meer details over het onderhoud van dijken.
- Bronnen
- N12.01 Bloemdijk. BIJ12 (19 december 2023). Geraadpleegd op 26 augustus 2025.
- Bloemdijk: te hooien dijk. Poldernatuur Zeeland. Geraadpleegd op 26 augustus 2025.