Blaise Diagne

Blaise Diagne
Algemeen
Geboortedatum	13 oktober 1872
Geboorteplaats	Gorée
Overlijdensdatum	11 mei 1934
Overlijdensplaats	Cambo-les-Bains, Frankrijk
Land	Senegal (Frans-West-Afrika), Frankrijk
Sinds	10 mei 1914 – 11 mei 1934
Partij	Section Française de l'Internationale Ouvrière
Portaal    Politiek

Blaise Diagne (Gorée, 13 oktober 1872 – Cambo-les-Bains, 11 mei 1934) was een Senegalese politicus, diplomaat en koloniaal bestuurder. Hij geldt als de eerste Afrikaan die werd verkozen tot lid van het Franse parlement. Diagne speelde een belangrijke rol in de politieke integratie van inwoners van de Franse koloniën in West-Afrika binnen het Franse staatsbestel aan het begin van de 20e eeuw.^[1]

Blaise Diagne werd geboren op het eiland Gorée, voor de kust van Dakar, dat destijds deel uitmaakte van Frans-West-Afrika. Hij werd geadopteerd en opgevoed door een Franse familie, waardoor hij een opleiding genoot binnen het Franse koloniale systeem. Diagne volgde onderwijs aan de École des Frères de Ploërmel en trad in dienst bij de Franse douane.

In de daaropvolgende jaren werkte hij op verschillende posten binnen het Franse koloniale rijk, onder meer in Dahomey (het huidige Benin), Guyana en Réunion.

In 1914 werd Blaise Diagne verkozen tot afgevaardigde voor Senegal in de Franse Nationale Vergadering. Daarmee was hij de eerste zwarte Afrikaan die een zetel kreeg in het parlement van Frankrijk.^[2] Zijn verkiezing markeerde een belangrijk moment in de politieke geschiedenis van Frans-West-Afrika, aangezien hij de belangen van de vier zogenoemde communes (Saint-Louis, Gorée, Rufisque en Dakar) vertegenwoordigde.

Diagne zette zich in voor gelijke burgerrechten voor de inwoners van deze steden, die volgens hem Frans staatsburger moesten kunnen zijn met volledige politieke rechten.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werkte hij als rekruteringscommissaris namens de Franse regering en speelde hij een belangrijke rol bij het werven van West-Afrikaanse soldaten voor het Franse leger. In ruil daarvoor drong hij aan op de toekenning van burgerschapsrechten voor Afrikaanse veteranen.

Na de oorlog bekleedde Diagne verschillende bestuurlijke functies. Hij was burgemeester van Dakar en later staatscommissaris voor de koloniën. Zijn politieke koers was gematigd en gericht op samenwerking met Frankrijk, wat hem zowel bewondering als kritiek opleverde.

Blaise Diagne pleitte voor de assimilatie van Afrikaanse elites binnen de Franse cultuur en het Franse staatsrecht, in plaats van volledige onafhankelijkheid. Zijn beleid werd later door Afrikaanse nationalisten bekritiseerd, maar zijn pioniersrol als Afrikaanse volksvertegenwoordiger bleef onbetwist.

Hij overleed in 1934 in Cambo-les-Bains, Frankrijk.

Diagne wordt in Senegal herdacht als een van de grondleggers van de moderne Senegalese politiek. Zijn naam leeft voort in onder meer:

• Aéroport International Blaise Diagne bij Dakar, geopend in 2017.^[3]
• Avenue Blaise Diagne in verschillende Senegalese steden.
• Diverse scholen en instellingen die zijn naam dragen.