Biljetletter

Houten letters in Tuscan stijl uit de collectie van het Industriemuseum.

Biljetletters of houten letters werden gebruikt bij het vervaardigen van affiches, aankondigingen en commercieel drukwerk in hoogdruk. Ze waren doorgaans gemaakt van kops hardhout, bijvoorbeeld kersen of perenhout. Aanvankelijk werden biljetletters met de hand gesneden. Vanaf de 19e eeuw werden ze gefreesd met behulp van een mal en een pantograaf. De vroege, rijk versierde biljetletters waren metalen plaatjes, op hout gemonteerd: de zogenaamde opgeslagen letters.

Biljetletters
Affiche gedrukt met houten en loden letters in verschillende stijlen en groottes, 1889.

Het korps wordt niet in punten maar in cicero of augustijn aangeduid. Vanaf ongeveer 72 punt worden drukletters eerder hout gemaakt dan uit lood. Bijna alle biljetletters zijn 8 augustijn, ongeveer 3,6 cm, of groter, hoewel kleinere korpsen voorkomen.

Het gebruik van biljetletters is na de Tweede Wereldoorlog afgenomen door de opkomst van offsetdruk en printen. In Nederland en België zijn nu nauwelijks nog drukkerijen die biljetletters commercieel toepassen. In grafische musea en werkplaatsen en bij contribuanten van de Stichting Drukwerk in de Marge worden ze wel nog kleinschalig toegepast.

Literatuur

  • Rob Roy Kelly. American Wood Type, 1828-1900: Notes on the Evolution of Decorated and Large Types and Comments on Related Trades of the Period.
  • Lolke Ronner. Het typografisch affiche met aantekeningen van Dick Ronner.
  • R Steur redactie, Mathieu Lommen inleiding: Nederlands-Hongaarse biljetletterproef = Magyar-Holland Plakátbetüminta, 2009.
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.