Biafraoorlog
| Biafraoorlog | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||
De onafhankelijke staat Republiek Biafra in juni 1967 | ||||||
| Datum | 6 juli 1967 - 15 januari 1970 | |||||
| Locatie | Nigeria | |||||
| Resultaat | Overwinning voor Nigeria | |||||
| Strijdende partijen | ||||||
| ||||||
| Leiders en commandanten | ||||||
| ||||||
| Verliezen | ||||||
| ||||||
%252C_Flag_of_Syria_(1980%E2%80%932024).svg.png){kind=small}
.svg.png){kind=small}
.svg.png){kind=small}
.svg.png){kind=small}
.svg.png){kind=small}
.svg.png){kind=small}
De Biafraoorlog was een burgeroorlog tussen het centrale gezag in Nigeria en de opstandige regio Biafra in de periode 1967-1970. Dit conflict was het resultaat van economische, etnische,[3] culturele en religieuze spanningen tussen de christelijke Igbo en de islamitische Haussa-Fulani. Deze oorlog kwam vooral in het nieuws doordat de burgerbevolking in Biafra werd uitgehongerd. Dit leverde voor het eerst tv-beelden op van een hongerende Afrikaanse bevolking.
Achtergrond
Tijdens het eeuwenlange Europese kolonialisme en slavenhandel in Afrika door onder andere Portugal, Frankrijk en Groot-Brittannië, was het machtsevenwicht tussen de stammen ernstig verstoord. In het door Groot-Brittannië gekoloniseerde Nigeria woonden destijds zo’n 250 verschillende stammen.In 1900 werd het formeel verdeeld in twee protectoraten, die in 1914 werden samengevoegd tot de nieuwe kolonie Nigeria, waarvan Biafra ook onderdeel van uitmaakte.[4] Van de drie grootste en belangrijkste etnische groepen woonden in het zuidoosten de overwegend christelijke Igbo, in het noorden de islamitische Fulani en Hausa en in het zuidwesten islamitische en christelijke Yoruba. Doordat veel Igbo op Britse missiescholen waren opgeleid, hadden ze overal in het land goede baantjes verworven, wat tot afgunst van de andere volken leidde.[3]
Verloop
In 1964 vonden de eerste postkoloniale verkiezingen plaats. Doordat de Fulani en Hausa daarbij samenwerkten met de Yoruba wisten zij door intimidatie en fraude de macht te veroveren ten koste van de Igbo. Op 15 januari 1966 pleegden jonge Igbo-officieren een staatsgreep, waarbij 22 hoge officieren en politici van de andere stammen werden vermoord, onder wie de uit het noorden afkomstige moslimpremier Abubakar Balewa. Daarop volgde op 28 juli een tegencoup van officieren uit het noorden.[3]
Begin januari 1967 organiseerde de Britse regering een vredesconferentie in Ghana. Terwijl Ojukwu verwachtte enige autonomie in zijn gebied te kunnen behouden, probeerde de centrale regering van Yakubu Gowon juist haar macht over het olierijke gebied te verstevigen. Op 30 mei 1967 riep Ojukwu de onafhankelijke Republiek Biafra uit. Daarop verklaarde de regering van Gowon hen op 6 juli de oorlog en kondigde de algehele mobilisatie af.[3]
Daarop brak een bloedige strijd uit. Owerri en Port Harcourt werden veroverd door de federale troepen en op 22 april 1969 werd de tijdelijke hoofdstad van Biafra, Umuahia, veroverd. Maar in dezelfde maand wist Biafra Owerri te heroveren en de federale troepen op enkele plaatsen terug te dringen. Biafra had een eigen luchtmacht onder leiding van de Zweedse graaf Carl Gustaf von Rosen, die met kleine vliegtuigjes er een tijd in slaagde de Nigeriaanse olieproductie ernstig te verstoren. Met Britse militaire steun en de levering van vliegtuigen en artillerie door de Sovjet-Unie keerden de krijgskansen definitief.[5] In januari 1970, na tweeënhalf jaar strijd en nadat bemiddelingspogingen hadden gefaald, eindigde de oorlog door capitulatie van Biafra. Een half à twee miljoen Biafranen zijn in moordpartijen en van ontbering omgekomen.[6] Ook waren er bombardementen op burgerdoelwitten door de Nigeriaanse luchtmacht.
Hongersnood en wapenhandel
De Nigeriaanse regering startte een politiek van uithongering. Als gevolg van een totale blokkade van de voedselaanvoer brak er in Biafra een hongersnood uit. Voor het eerst gingen er schrijnende televiesiebeelden en foto's van stervende kinderen de hele wereld over. De reportages dienden vooral om geld in te zamelen voor de lijdende Biafranen en het financieren van een luchtbrug naar Europa voor stervende kinderen.[3] Met de hulpgoederen werden echter ook wapens voor de Biafraanse milities meegeleverd. Biafra zette vooral kindsoldaten in. De Nigeriaanse regering kreeg steun van Groot-Brittannië, terwijl de Verenigde Staten zich afzijdig hielden vanwege hun Vietnamoorlog. Biafra werd militair gesteund door de katholieke landen Spanje, Portugal en Frankrijk, maar ook door apartheid-Zuid-Afrika, Rhodesië en Israël, die Nigeria door hun steun wilden verzwakken.[3]
De Biafranen en hun nageslacht bestempelen de gebeurtenissen als genocide door de toenmalige Nigeriaanse regering.[1][3][7] Ondanks de een à twee miljoen Biafranen die in de burgeroorlog omkwamen, wordt dit niet internationaal niet erkend als genocide.[8]
Referenties
- 1 2 3 The Biafra War and the Age of Pestilence. Herbert Ekwe-Ekwe, 1 dec 2005 (gearchiveerd)
- ↑ The Nigerian Civil War - The Early Days. ClickAfrique.com, 9 okt 2006 (gearchiveerd)
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Nederlandse hulp aan Biafra. Bram de Graaf, Historisch Nieuwsblad, 27 sep 2022.
"De Britten stuurden vliegtuigen om zo hun investeringen in de oliesector veilig te stellen. … Andere partijen steunden Biafra. Zoals de rooms-katholieke kerk, die de burgeroorlog zag als een conflict tussen moslims en christenen. En ‘roomse’ naties als Spanje, Portugal en Frankrijk verleenden Biafra militaire steun. Net als Zuid-Afrika, Israël en Rhodesië, die belang hadden bij een ‘verzwakt’ Nigeria." - ↑ (en) The Nigerian Civil War, Causes, Strategies, And Lessons Learnt. Abubakar A. Atofarati, 1992 (gearchiveerd)
- ↑ Winkler Prins jaarboek 1970, p. 253-254
- ↑ Gerbert van der Aa, Nigeria, Amsterdam: Koninklijk Instituut voor de tropen, 2002
- ↑ Hongersnood zonder grenzen. Frank Van Laeken en Geert De Vriese, Eos Wetenschap, 6 sep 2018
- ↑ Vandaag 1970: einde van de Biafra-oorlog. En van de hongersnood. Doorbraak, 15 jan 2024