Betty Nansen

Betty Nansen
Nansen in 1919
Algemene informatie
Geboortenaam	Betty Anna Maria Müller
Geboortedatum	19 maart 1873
Geboorteplaats	Kopenhagen
Overlijdensdatum	15 maart 1943
Overlijdensplaats	Kopenhagen
Land	Denemarken
Werk
Beroep(en)	actrice, regisseuse
(en) IMDb-profiel
(mul) TMDb-profiel (en) AllMovie-profiel
Portaal    Film

Betty Nansen, artiestennaam van Betty Anna Maria Müller (Kopenhagen, 19 maart 1873 – aldaar, 15 maart 1943), was een Deense actrice, regisseuse en theaterdirecteur.

Betty Anna Maria Müller werd geboren op 19 maart 1873 in Kopenhagen,^[1] als dochter van het acteursechtpaar Maria Petersen (1855-1929) en Frederik Müller (1845-1895).^[2] Ze volgde de gymnasiumopleiding aan de school van de vroege feministe Natalie Zahle, pionierster van het onderwijs aan vrouwen. Ze maakte in het najaar van 1893 haar acteerdebuut in het Casino Theater in Kopenhagen als de titelrolspeelster in Dora van Victorien Sardou.^[2] Vervolgens speelde ze Magda in Hermann Sudermanns Hjemmet (Heimat) en de titelrol in Alexandre Dumas' Kameliadamen (La Dame aux Camélias).

In maart 1896 trouwde ze met Peter Nansen, schrijver en journalist, die in dat jaar benoemd werd tot directeur van uitgeverij Gyldendal. Zijzelf stapte over naar Det Kongelige Teater (het Koninklijk Deens Theater), waar ze debuteerde als Martha in Ibsens Samfundets støtter (Steunpilaren van de samenleving).

Van 1913 tot 1916 ging ze naar de Verenigde Staten in een poging carrière te maken als filmactrice. Ze speelde bij Fox Film in een aantal weinig succesvolle stomme films van regisseur J. Gordon Edwards, zoals Anna Karenina, The Song of Hate, Should a Mother Tell, A Woman's Resurrection en The Celebrated Scandal.^[2]

Na deze mislukte poging om filmster te worden nam ze de leiding over van 'Alexandra Teatret' in Frederiksberg, dat ze omdoopte tot 'Betty Nansen Teatret'. Ze paste het repertoire aan van licht entertainment naar serieus modern toneel met veel premières van Scandinavisch drama. Ze leidde het theater van 1917 (met twee korte onderbrekingen) tot haar dood in 1943.^[3]

In 1912 volgde de scheiding van Peter Nansen, maar ze bleef zijn achternaam gebruiken. In juni 1927 trouwde ze met de 22 jaar jongere Noorse acteur Henrik Bentzon. Dit huwelijk werd in 1933 ontbonden.^[2]

Nansen overleed op 15 maart 1943 in Kopenhagen, enkele dagen voor haar 70e verjaardag. Overeenkomstig haar wens werd haar theater toen omgedoopt in 'Allé Scenen', maar sinds 1980 draagt het weer de naam 'Betty Nansen Teatret'.

Betty Nansen had een centrale positie in de Deense toneelwereld. Haar visie op vrouwenrollen vertolkte ze als regisseuse en actrice zo, dat ze gold als de personificatie van een krachtig nieuw vrouwbeeld. Door haar statuur en engagement bood men haar de leiding aan van het meest prestigieuze theater, Det Kongelige Teater aan Kongens Nytorv. Ze wees dat af omdat ze de voorkeur gaf aan haar eigen theater in de door Kopenhagen omsloten enclave Frederiksberg, dat ze door haar artistieke intuïtie en commerciële inzicht ontwikkelde tot het belangrijkste toneelpodium in het Denemarken van haar tijd.