Berthe Dubail

Berthe Dubail
Persoonsgegevens
Geboren Leval-Trahegnies, 19 juni 1911
Overleden Watermaal-Bosvoorde, 22 november 1984
Geboorteland België
Nationaliteit Belgisch
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan 1930: Art deco (Lyceum Warocqué, Morlanwelz)
1936: Diploma lerares kunstonderwijs (lager middelbaar onderwijs)
1938–1939: Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Bergen, Bergen
1954: La Cambre, Brussel (monumentale schilderkunst)
Leermeester Louis Buisseret, Ossip Zadkine
Beroep kunstschilder, graficus, beeldhouwer, lerares tekenen
Oriënterende gegevens
Stijl expressionisme, figuratieve kunst, lyrisch abstract, materieel abstract, action painting
Bekende werken Homme à bicyclette (beeldhouwwerk, 1953–1954)
Monumentale naakten (1955)
Erkenning en lidmaatschap
Prijzen en erkenningen Ridder in de Orde van Leopold II (1956)
Ridder in de Kroonorde (1979)
RKD-profiel
Website
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Berthe Dubail (Leval-Trahegnies, 19 juni 1911 - Watermaal-Bosvoorde, 22 november 1984[1]) was een Belgische kunstschilder, graficus en beeldhouwer. Daarnaast was ze werkzaam als lerares tekenen. Haar artistieke stijl evolueerde van expressionistisch-figuratief naar lyrisch abstract[2] en uiteindelijk naar materieel abstract[3]. Kenmerkend voor deze fase is de nadruk op de fysieke eigenschappen van materialen (zoals zand, korrels en dikke verflagen) als dragers van beeldende kracht, waarbij ze experimenten met zand in verf toepaste.

Biografie

Jeugd en opleiding

Berthe Dubail werd geboren in Binche[4] als jongste van drie zussen in een familie van kleine zelfstandigen.[5] Haar artistieke aanleg openbaarde zich al op jonge leeftijd, maar een formele opleiding volgde pas in 1930 aan het Lyceum Warocqué in Morlanwelz, waar ze art deco-kussens en gordijnen ontwierp.[5] Daarnaast volgde ze lessen aan de Provinciale School voor Kunsten en Ambachten in Saint-Ghislain.

Onder druk van haar ouders, die financiële onafhankelijkheid benadrukten, behaalde ze in 1936 het diploma lerares kunstonderwijs voor het lager middelbaar onderwijs.[1] In datzelfde jaar ontmoette ze de schilder Theo Idserda, met wie ze aan de kust werkte. Deze ontmoeting markeerde haar definitieve keuze voor schilderkunst - een onconventionele stap voor vrouwen in die tijd, volgens haar eigen getuigenis een "roeping" waaraan ze alles opofferde.

Van 1938 tot 1939 volgde ze opleiding tekenen aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Bergen. In 1939 behaalde ze via de centrale examencommissie het diploma lerares tekenen.

Carrière en artistieke ontwikkeling

Dubail gaf les in Virton, Tamines, Binche (vanaf 1940) en Dour, en vanaf 1942 aan het lyceum in Bergen (tot 1954). Parallel hieraan zette ze haar artistieke vorming voort aan de Academie in Bergen, waar ze schilderlessen bij Louis Buisseret.[6] Als lerares ontwikkelde ze een pedagogische methode die de spontaniteit en creativiteit van leerlingen stimuleerde.

Haar vroege werk was expressionistisch en figuratief, met invloeden van het animisme en de kunstbeweging Nervia.[5] In 1945 debuteerde ze in een groepstentoonstelling; een jaar later volgde haar eerste solotentoonstelling in Bergen. Haar doorbraak kwam in 1947, toen de Belgische staat een werk van haar aankocht. Dankzij beurzen van de Belgische en Franse overheid (1953-1954) kon ze studeren in Parijs, waar ze aan La Grande Chaumière beeldhouwlessen volgde bij Ossip Zadkine. Haar enige noemenswaardige beeldhouwwerk, Homme à bicyclette, ontstond in deze periode.

In 1954 verhuisde Dubail naar Elsene en begon ze aan de opleiding monumentale schilderkunst aan La Cambre in Brussel[1] . Ze gaf les aan het lyceum van Elsene tot 1972. Vanaf 1955 schilderde ze twee monumentale naakten, die haar overgang naar abstracte kunst markeerden - een stijl die ze haar verdere carrière zou behouden.[7] [8]

Latere jaren en erkenning

Vanaf 1960 raakte Dubail bevriend met de dichter Pierre Bourgeois, een pleitbezorger van modernisme die haar stijl beïnvloedde. Haar werk evolueerde naar lyrisch abstract abstract[9] en vanaf 1964 naar materieel abstract[10], waarbij het materiaalgebruik centraal stond.

Na haar pensionering in 1972 wijdde ze zich volledig aan de kunst. Tot 1981 organiseerde ze regelmatig solotentoonstellingen. Postuum werden haar werken opgenomen in diverse retrospectieven.

Collecties

Werken van Berthe Dubail bevinden zich in openbare collecties, waaronder:

InstellingLocatie
Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van BelgiëBrussel[11]
Museum voor Schone KunstenCharleroi
Mu.ZEEOostende
Musée de la Tapisserie et des Arts TextilesWasquehal (Frankrijk)[12]
René MagrittemuseumJette[13]

Onderscheidingen

Bibliografie

  • Goyens de Heusch, S. (1991). Berthe Dubail[14]
  • François, R.-M. (2014). Berthe Dubail. In: Nouvelle Biographie Nationale (Vol. 12, pp. 127-129). Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique. Online versie

Trivia