Beleg van Mézières

Tussen 30 augustus en 27 september 1521 werd de Franse vestingstad Mézières belegerd door een leger van keizer Karel V. De stad werd verdedigd door Pierre Terrail, bekend als ridder Bayard, (1475-1524) en wist stand te houden tegen een grote overmacht.

De vijandelijkheden vonden plaats in de marge van de Italiaanse Oorlog van koning Frans I van Frankrijk en begonnen door de plundertocht in Luxemburg van Robrecht III van der Marck, hertog van Bouillon en een bondgenoot van de Franse koning. Karel V bracht een leger samen en heroverde al snel Florenville, Bouillon en Messincourt. Daarna trok dit leger langs de Maas Frankrijk binnen en veroverde na een beleg van twee dagen de grensstad Mouzon op 29 augustus 1521.

Al bij het begin van de vijandelijkheden had Frans I ridder Bayard aangesteld als commandant van Mézières. Hij kwam aan in de stad op 7 augustus en begon onmiddellijk met het versterken van de verdediging van Mézières. De stad vormde een belangrijke bolwerk voor de verdediging van het noordoosten van Frankrijk, maar de stadsmuren stamden nog uit de dertiende eeuw en waren niet berekend op de moderne artillerie. De bruggen en versterkingen werden aangepakt, artillerie en buskruit werden aangevoerd en er werden stallen gebouwd voor de paarden van het Franse leger.

Op 30 augustus kwamen de twee keizerlijke legers aan bij Mézières. Het ene stond onder leiding van Filibert van Chalon en bestond uit Nederlanders. Hij maakte zijn hoofdkwartier ten oosten van Mézières. Het tweede leger bestond uit Duitsers en werd geleid door Franz von Sickingen, die zijn hoofdkwartier vestigde nabij Mohon ten zuiden van de stad. Samen telden ze ongeveer 35.000 man terwijl het Franse garnizoen maar enkele duizenden manschappen telde. Er volgden bombardementen met artillerie en verschillende aanvallen. Na een kleine maand was de stad nog niet gevallen, maar er begonnen wel besmettelijke ziekten uit te breken onder de verdedigers. Ridder Bayard liet de stad reinigen om de uitbraak van een epidemie te voorkomen.

Ridder Bayard wist de onenigheid tussen de beide commandanten van het keizerlijke leger maximaal uit te buiten. En met een list wist hij het einde van het beleg te bewerkstelligen. Hij liet een boodschapper opzettelijk gevangen nemen die een vals bericht bij zich droeg dat de komst van een ontzettingsleger aankondigde. Op 27 september hieven de legers van de keizer het beleg op.

Op 30 september trok Frans I het bevrijde Mézières binnen.

• (fr) Il y a 500 ans Bayard défendait Mézières assiégée : Un registre des comptes de la ville de Mézières témoigne du rôle des habitants dans la défense de la ville. Le document du mois. Archives départementales des Ardennes. Geraadpleegd op 29 september 2025.
• (fr) Plan des combats lors du siège de Mézières en 1521 : Les exploits de Bayard. Le document du mois. Archives départementales des Ardennes. Geraadpleegd op 29 september 2025.