Belcampo

Belcampo
Belcampo in 1965, tijdens het 60-jarig jubileum van de Vereniging van Letterkundigen
Belcampo in 1965, tijdens het 60-jarig jubileum van de Vereniging van Letterkundigen
Persoonsgegevens
Volledige naam Herman Pieter Schönfeld Wichers
Pseudoniem(en) Belcampo
Geboortedatum 21 juli 1902
Geboorteplaats NaardenBewerken op Wikidata
Overlijdensdatum 2 januari 1990
Overlijdensplaats GroningenBewerken op Wikidata
Geboorteland Nederland
Opleiding en beroep
Beroep Schrijver
Oriënterende gegevens
Jaren actief 1934 - 1989
Werken
Genre(s) fantastische literatuur
Uitgeverij(en) Querido
Erkenning en lidmaatschap
Prijzen en onderscheidingen Tollensprijs (1983),[1] Marianne Philipsprijs (1956), Prijs van de Stichting Kunstenaarsverzet (1959), Hendrik de Vriesprijs (1960)Bewerken op Wikidata
Dbnl-profiel
(en) IMDb-profiel
RKD-profiel
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Belcampo (Naarden, 21 juli 1902Groningen, 2 januari 1990) was het pseudoniem van de Nederlandse schrijver Herman Pieter Schönfeld Wichers. "Belcampo" is de Italiaanse vertaling van zijn achternaam Schönfeld (= mooi veld). Verder gebruikte Herman Pieter ook de volgende pseudoniemen: A.B.C., Plofteboene en R.D.[2]

Loopbaan

Hij groeide op in Rijssen, studeerde rechtsgeleerdheid en notarieel recht in Leiden en Amsterdam en werkte korte tijd op een advocatenkantoor.

In de jaren dertig ging hij op reis door Europa. De neerslag daarvan is De zwerftocht van Belcampo, een bundel verhalen die hij in 1938 uitgaf in eigen beheer, net als eerder De verhalen van Belcampo. In 1937 ging hij geneeskunde studeren en op 13 april 1949 legde hij het artsexamen af. Daarna was hij enige jaren huisarts in Bathmen en van 1953 tot 1967 studentenarts in Groningen.

Intussen was in 1946 in Nieuwe verhalen van Belcampo Het grote gebeuren verschenen, een novelle die zich afspeelt in Rijssen. Met enige ironie beschrijft hij de Apocalyps zoals die er volgens hem uit zal zien. Daarin zagen de Rijssenaren hun angsten uitgebeeld in legers van duivels en engelen die op de Dag des Oordeels de rekening komen vereffenen. Dit werd hem in het christelijke bastion niet in dank afgenomen. Jaap Drupsteen bewerkte het verhaal op magisch-realistische wijze voor televisie. De uitzending op Oudejaarsavond 1975 was een groot succes.

Op 2 januari 1990 overleed Schönfeld Wichers. Zijn stoffelijk overschot werd, nadat het met een platte boerenkar was vervoerd, op 5 januari 1990 naast dat van zijn vader begraven op de Oude algemene begraafplaats in Rijssen.

Dochter Maartje Arian-Schönfeld Wichers beschreef haar herinneringen aan haar vader in 1996 in het literair tijdschrift Bzzlletin.[3]

Eerbewijzen

H.P. Schönfeld Wichers in een boom te Bathmen. Beeldhouwer: Theo Schreurs
  • Een door de provincie Groningen ingesteld stipendium is vernoemd naar Belcampo. Het Belcampo-Stipendium is bedoeld om literair talent te stimuleren en wordt eens in de twee jaar toegekend aan een schrijver of dichter. De winnaar krijgt als opdracht een novelle te schrijven die iets te maken heeft met de provincie Groningen. Voor deze opdracht krijgt de winnaar zes maanden de tijd. Leerlingen van het regionaal opleidingencentrum (ROC) Noorderpoort verzorgen de vormgeving van de novelle. Winnaars waren onder anderen Nanne Tepper, Anneke Claus, Jan Glas, Nyk de Vries en Erik Nieuwenhuis.
  • In Bathmen, waar Schönfeld Wichers van 1949 tot 1953 huisarts was, is het pad van zijn voormalige woning naar de dorpskerk naar hem vernoemd. Ook stond sinds 2004 hoog op een stevige zijtak van een kloeke kastanjeboom een bronzen beeldje van de schrijver die in zijn Bathmense jaren een boomhut gebruikte om aan zijn boeken te werken. Nadat de boom gekapt moest worden kwam de bronzen dokter in 2018 in een stevige eik aan het Belcampo-Pad te staan.[4]
  • Pogingen hem in Rijssen te eren met een standbeeld of straatnaam stuitten bij het gemeentebestuur op verzet. In het dagblad Tubantia liet wethouder W. Markvoort aantekenen: "Schönfeld Wichers heeft hier in zijn jeugd inderdaad gewoond en zijn boek Het grote gebeuren speelt zich ook in onze stad af, maar verder staat hij als schrijver toch vrij ver van ons, als gemeente, af". In het najaar van 2007 was een borstbeeld van Schönfeld Wichers voor de duur van een kleine tentoonstelling over zijn schrijverschap te zien in de Openbare bibliotheek van Rijssen.
  • Vervoerbedrijf Arriva, dat zijn treinstellen van de Noordelijke Nevenlijnen genoemd heeft naar bekende personen die in Noord-Nederland gewoond en gewerkt hebben, heeft Spurt-treinstel 10351 vanaf 2014 de naam Belcampo gegeven.[5]
  • Het Nederlands Letterkundig Museum in Den Haag bewaart de kampeerbroek die Belcampo op zijn reizen droeg.

Prijzen

Belcampo (links) ontvangt in 1960 de Hendrik de Vriesprijs van de Groningse burgemeester Jan Tuin

Bibliografie

Fictie

  • 1934 - De verhalen van Belcampo, Kosmos, Amsterdam/Antwerpen
  • 1938 - De zwerftocht van Belcampo Kosmos, Amsterdam/Antwerpen (Digitale versie)
  • 1946 - Nieuwe verhalen van Belcampo, Kosmos, Amsterdam/Antwerpen. (Digitale versie)
  • 1950 - Sprongen in de branding, Kosmos, Amsterdam/Antwerpen
  • 1953 - Liefdes verbijstering, Kosmos, Amsterdam/Antwerpen
  • 1958 - Groningen
  • 1958 - De fantasieën van Belcampo, bundeling van De verhalen, Nieuwe Verhalen, Sprongen in de branding, Liefdes verbijstering, Kosmos, Amsterdam/Antwerpen
  • 1958 - Het grote gebeuren, met zeven houtsneden van Hans Peter Doebele
  • 1959 - Het grote gebeuren. Een verhaal, met illustraties van E. Puettmann
  • 1959 - Tussen hemel en afgrond
  • 1962 - Bevroren vuurwerk. Een keuze uit de verhalen van Belcampo
  • 1963 - Luchtspiegelingen van Belcampo, alle verhalen uit de bundels Verhalen, Nieuwe verhalen, Sprongen in de branding, Liefde's verbijstering, Tussen hemel en afgrond
  • 1964 - Verborgenheden. Bevat: De houthakker. Sprookje. Bladzijde uit het dagboek van een waarnemend arts. Het verzuim. Herwonnen jeugd. Witte mier. De sneeuwpop
  • 1968 - De ideale dahlia. Verhalen
  • 1975 - De toverlantaarn van het christendom, ISBN 90-215-0538-X
  • 1975 - Kruis of munt. De wijsgerige verhalen, ISBN 90-215-0469-3
  • 1975 - Het grote gebeuren. De verhalen van Rijssen en Amsterdam, ISBN 90-215-0470-7
  • 1975 - Het woeste paard. De bizarre verhalen, ISBN 90-215-0471-5
  • 1976 - De dingen de baas, verhalen. Bevat ook artikel over Belcampo door Theo Knippenberg
  • 1979 - Rozen op de rails. Vervolg op: De toverlantaarn van het Christendom, ISBN 90-214-5163-8
  • 1979 - Al zijn fantasieën. Bevat: De verhalen, 1936; Nieuwe verhalen, 1947; Sprongen in de branding, 1950; Liefde's verbijstering, 1953; Tussen hemel en afgrond, 1959; Verborgenheden, 1964; De ideale dahlia, 1968, ISBN 90-214-5164-6
  • 1982 - De drie liefdes van tante Bertha, ISBN 90-214-5162-X
  • 1983 - De eerste Nederlandse tiftie, Wim G.J. van Dijk & Belcampo, ISBN 90-214-5161-1
  • 1983 - Sint Joris, ISBN 90-214-5160-3
  • 1985 - Koningin Vozenkone. Eerder verschenen in: Propria Cures, 24 november 1923, onder het pseud. A.B.C
  • 1989 - Pandora's album, ISBN 90-214-5205-7
  • 1991 - Het grote gebeuren en andere verhalen. Keuze uit: De verhalen; Nieuwe verhalen; Sprongen in de branding; Tussen hemel en afgrond
  • 1991 - De achtbaan
  • 1996 - De wondere wereld van Belcampo. De keuze uit zijn werk. Gebaseerd op: Al zijn fantasieën, 1979, ISBN 90-214-5224-3 (geb.), ISBN 90-214-5226-X (pbk.)
  • 2012 - Een vriendelijk woord
  • 2015 - De surprise en andere bizarre verhalen, ISBN 978-90-214-5709-3
  • 2022 - Drie brieven aan Vader

Vertalingen

  • 1964 - Het bloed van het lam. Vert. van: "Le sang de l'agneau". Verschenen in Le musée noir van André Pieyre de Mandiargues
  • 1966 - Het zwarte schaap en andere verhalen. De eerste vier verhalen zijn ontleend aan "Le musée noir", het laatste aan "Soleil des loups" van André Pieyre de Mandiargues. Bevat: 1. Het bloed van het lam. 2. De man van het Parc Monceau. 3. Het zwarte schaap. 4. De brug. 5. Clorinde

Non-fictie

  • 1966 - Rijswijk in zijn historie bezien
  • 1972 - De filosofie van het belcampisme, ISBN 90-215-0320-4

Literatuur

  • 1996 - Op reis met Belcampo. Herinneringen van Jean-Paul Franssens, ISBN 90-214-5225-1
  • 2002 - Literaire stadswandeling. Gebroeders Schönfeld Wichers. Herman (Belcampo) & Karel : (de twee buitenbeentjes in Rijssen)

Verfilming

  • Bloedverwanten, Wim Lindwer, John Brason- Frankrijk/Nederland, 1977 - met Maxim Hamel, Sophie Deschamps, Ralph Arcis, Wim Kouwenhoven, Eddie Constantine, Robert Dalban.
  • Het Grote Gebeuren, magisch-realistische tv-film met animatie gemaakt door Jaap Drupsteen, uitgezonden in 1975 door de VPRO.

Publicaties over Belcampo

  • Nico Keuning: Groots en onbekommerd. Leven en werk van Belcampo. Amsterdam, Querido, 2024, ISBN 9789021463445
  • Jean-Paul Franssens: Op reis met Belcampo. Herinneringen van Jean-Paul Franssens. Amsterdam, Querido, 1996, ISBN 90-214-5225-1
  • Maartje Arian-Schönfeld Wichers, [herinneringen aan haar vader], 1996, Bzzlletin.
Zie de categorie Belcampo van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.