Ballonnekensstoet
| Ballonnekesstoet | ||
|---|---|---|
 | ||
Ballonnekesstoet | ||
| Gehouden in | Duffel | |
| Jaar | Jaarlijks | |
| Data | laatste zaterdag van september | |
| Organisator | Gemeente Duffel | |
| Deelnemers | 3.000 (2007)[1] | |
| Edities | ||
| Vorige editie | 2025 | |
| Volgende editie | 2026 | |
| Officiële website | ||
De Ballonnekensstoet is een jaarlijkse folkloristische lichtstoet in de Antwerpse gemeente Duffel die doorgaat op de laatste zaterdag van september.
De jeugd trekt in stoet de straat op met uitgeholde bieten, ballonnekens genoemd, of lampionnekes en eertijds met lichtbakken.[2] Ze zingen het lied ‘Kèske-n-in de lantijre’. Als het weer het toelaat, stappen ook de Duffelse reuzen mee uit en wordt het Ros Beiaard met de Vier Heemskinderen van stal gehaald. Het ros rijdt enkel mee indien er vier broers, zussen of een mix van Duffelse kinderen beschikbaar zijn. De stoet wordt afgesloten door een vuurwerk.
Oorsprong
De historische oorsprong van Ballonnekensstoet is slechts fragmentarisch gedocumenteerd.[1] Diverse elementen van de stoet, zoals het gezongen lied Kèske-n-in de lantijre, worden vaak ten onrechte als authentiek Duffels beschouwd. Onderzoek wijst echter uit dat dit lied oorspronkelijk uit Antwerpen stamt. In een liederenbundel uit 1903 is een versie teruggevonden die qua melodie overeenkomt, maar waarvan de tekst verschilt. De Duffelse variant bevat lokale aanpassingen, waaronder verwijzingen naar de stoet en het personage Nelles, die in de oorspronkelijke versie ontbreken.
Het lied werd vroeger in brede delen van de provincie Antwerpen en Brabant gezongen, vaak in de context van Driekoningenvieringen. De Duffelaars hebben het lied aangepast aan hun eigen tradities, wat heeft bijgedragen aan de lokale folklore, maar het lied zelf is dus niet exclusief Duffels van oorsprong.
Andere aspecten van de stoet, zoals de praalwagens uit de jaren 1950, blijven onderwerp van speculatie en onderzoek. De figuur Nelles, die een centrale rol speelt in de optocht, is eveneens gehuld in mysterie. Verdere studie en documentatie zijn nodig om een vollediger beeld te krijgen van de ontwikkeling en betekenis van deze traditie.
Bijzonderheden
- Het Duffelse reuzengezin telt zeven leden: Reus en Reuzin, de kinderen Janneke en Mieke, Moor en Moorin en ten slotte Kinnebaba.
- In 2007 namen 3.000 kinderen deel.[1]
- In 2011 gingen er 29 wagens mee in de stoet.[3]
- In 2014 werd na 6 jaar wachten het Ros Beiaard opnieuw van stal gehaald.[4] Het bleef op stal bij gebrek aan Duffelse kinderen die aan de criteria voldeden. De eer kwam toe aan de zonen Schoovaerts: Tygo (2), Nyjo (7), Lyno (9) en Zyan (10).[4]
- De editie van 2020 ging niet door ten gevolge van de Covid-crisis.
- Duffel pakte uit met het allereerste meisje Céleste Van Sant op het Ros Beiaard in 2021.[5] Het waren toen Maxim, Matteo, Ruben en Céleste Van Sant die de eer hadden.[6] Het was de eerste rondgang met het Ros Beiaard sinds 2014.[7]
- Af en toe krijgen de Duffelse Reuzen bezoek van soortgenoten uit andere gemeenten. In 2024 kregen ze bezoek van Gerard de Filosoof en Tante Trees uit Boechout.[8]
- In 2024 en 2025 was de eer voor het bestijgen van het Ros Beiaard weggelegd voor Feliane (10 en 11), Maxim (11 en 12), Alexis (8 en 9) en Roxanne (10 en 11).[9]
Literatuur
- van Engeland, Dirk (2007). Kèske-n-in de lantijre, de Duffels ballonnekensstoet, vroeger en nu, p. 1-94.
Externe links
- Foto's Ballonnekesstoet 2010 (door de turnvereniging Oefening Geeft Kracht (OGK) uit Duffel) op Flickr
- Oude foto op igemo.be
- 1 2 3 Martynowski, J., Kèske-n-in de lantijre. GVA (11 september 2007). Geraadpleegd op 9 oktober 2025.
- ↑ Ballonnekensdag - De Geschiedenis Van Duffel. duffel-bg.be. Geraadpleegd op 7 oktober 2025.
- ↑ Van Rompaey, Chris, Ballonnekensstoet gaat zonder Ros Beiaard uit. GVA (21 september 2011). Geraadpleegd op 7 oktober 2025.
- 1 2 Van Rompaey, Chris, Opnieuw vier Heemskinderen in Ballonnekensstoet. GVA (24 september 2014). Geraadpleegd op 7 oktober 2025.
- ↑ Van Rompaey, Chris, Duffelse Ballonnekensstoet pakt uit met allereerste meisje op Ros Beiaard. Nieuwsblad (23 september 2021). Geraadpleegd op 6 oktober 2025.
- ↑ Verbeeck, Antoon, Reuzen en Ros Beiaard paraderen met verlichte wagens door Duffel tijdens Ballonnekensstoet. hln.be (25 september 2022). Geraadpleegd op 7 oktober 2025.
- ↑ 4 nieuwe heemskinderen op Ballonnekesstoet (en niet allemaal jongens). www.rtv.be (10 september 2021). Geraadpleegd op 7 oktober 2025.
- ↑ Mullens, Ronny, Zaterdag 28 september ballonnekensstoet en STIP IT-actie in Duffel. antwerpspersbureau.be (23 september 2024). Geraadpleegd op 7 oktober 2025.
- ↑ Baccaert, Hélène, Duffelse Ballonnekesstoet brengt opnieuw massa volk op de been: “Traditie die nooit mag verdwijnen”. GVA (28 september 2025). Geraadpleegd op 7 oktober 2025.