Augustin Barruel

Barruel was de zoon van Antoine de Barruel, heer van Chaix, en Madeleine Meunier de La Coste. Hij volgde zijn opleiding aan het college van Tournon en trad in 1756 toe tot de Sociëteit van Jezus. Na de opheffing van de orde in Frankrijk (1764) doceerde hij in Bohemen en Moravië, waar hij in 1768 tot priester werd gewijd. Na de algehele opheffing van de orde door paus Clemens XIV (1773) keerde hij terug naar Frankrijk, waar hij als huisleraar bij adellijke families werkte.^[2]:10–12

Vanaf 1774 publiceerde Barruel poëtische en politieke teksten, waaronder de Ode sur le glorieux avènement de Louis-Auguste au trône. Hij werkte mee aan het tijdschrift L'Année littéraire van Élie Fréron en publiceerde in 1781 de Helviennes, brieven gericht tegen de encyclopedisten en de ideeën van de Verlichting. Tijdens de eerste jaren van de Franse Revolutie gaf hij het kerkelijke tijdschrift Journal ecclésiastique uit, waarin hij zich verzette tegen de Constitution civile du clergé en de onderwerping van de Kerk aan de staat.^{[2]:23–24, 47}

In 1792 vluchtte Barruel, als tegenstander van de revolutionaire regering, naar Londen. Daar vond hij steun bij Britse katholieken en bij Edmund Burke, die ondanks zijn eigen lidmaatschap van de vrijmetselarij waardering uitsprak voor Barruels werk.^[3] In Londen schreef hij Histoire du clergé pendant la Révolution française (1793), waarin hij de vervolgde geestelijkheid verdedigde. Tegelijkertijd werkte hij aan zijn magnum opus, de Mémoires pour servir à l'Histoire du Jacobinisme, gepubliceerd tussen 1797 en 1799.^[4]

Na het Staatsgreep van 18 brumaire keerde Barruel in 1802 terug naar Frankrijk. Hij werd door Napoleon benoemd tot kanunnik van de Notre-Dame van Parijs. In 1803 publiceerde hij Du Pape et de ses droits religieux, een verdediging van het Concordaat van 1801, waarmee hij de verzoening tussen Kerk en staat ondersteunde.^[5] Na het herstel van de Jezuïeten in 1814 trad hij opnieuw tot de orde toe en legde in 1816 zijn definitieve professie af.^[6] Hij overleed in 1820 in Parijs.

Barruels Mémoires verschenen in vijf delen (1797–1799) en werden vertaald in meerdere Europese talen. Het werk poogde de oorsprong van de Franse Revolutie te verklaren vanuit een katholiek en monarchaal wereldbeeld. Volgens Barruel bestond er een drieledige ondermijning:

1. een antichristelijke beweging van verlichte filosofen die het gezag van troon en altaar wilden breken;
2. een esoterische traditie van vrijmetselaren die universele gelijkheid en rationalisme predikten;
3. en de infiltratie van de illuminaten van Adam Weishaupt, die de revolutie van binnenuit zouden hebben gestuurd.^[4]

Barruel zag in deze ontwikkeling de voortzetting van middeleeuwse ketterijen en van de in 1312 opgeheven orde van de Tempeliers. Hij betoogde dat hun denkbeelden via de vrijmetselarij waren overgeleverd. De stelling vormde de kern van een nieuwe, religieus geïnspireerde complottheorie die zich onderscheidde van de seculiere kritiek van Edmund Burke.^[7]

Barruels these vertoont sterke overeenkomsten met het gelijktijdig verschenen Proofs of a Conspiracy (1797) van de Schotse natuurkundige John Robison. Beiden zagen de illuminaten als kern van een internationaal netwerk dat politiek en religie wilde ondermijnen.^[8] Volgens Barruel waren echter de vrijmetselarij en zelfs de Tempeliers de vroegste dragers van deze "antichristelijke" traditie, terwijl Robison zijn oorsprong vooral bij de illuminaten zocht.