Auguste Wagener

Auguste Wagener was een zoon van Jan-Baptist Wagener, professor aan het Koninklijk College in Roermond en daarna aan het Koninklijk Atheneum van Antwerpen, en Catherine Reuter. Hij trouwde met Emma de Rote (1834-1866), een kleindochter van Jean-Baptiste Hellebaut, en in tweede huwelijk met Mathilde Van Loo (1831-1899).

Wanager promoveerde tot doctor in de klassieke filologie (1849) aan de Universiteit van Bonn en tot doctor in de wijsbegeerte en letteren (1850) aan de Universiteit van Luik. Hij studeerde ook nog aan de Sorbonne en aan het Collège de France. Hij werd onmiddellijk verbonden aan de Rijksuniversiteit Gent en werd een van de grondleggers van de filologische wetenschap aan de Belgische universiteiten. In 1850 werd hij er benoemd tot geaggregeerde aan de faculteit Wijsbegeerte en Letteren. Als docent moraalfilosofie kwam hij al snel in botsing met bisschop Lodewijk Jozef Delebecque; de katholieke godsdienst kwam niet langer in overeenstemming met de vooruitgang van de wetenschap. Desondanks verloor hij niet de steun van de liberale minister van Binnenlandse Zaken Charles Rogier. In 1854 werd hij wel uit zijn functie als docent moraalfilosofie ontheven. In ruil doceerde hij Latijnse filologie en de geschiedenis van de Latijnse en Griekse literatuur. In 1858 werd hij buitengewoon hoogleraar en in 1862 promoveerde hij tot gewoon hoogleraar. In 1882 ging hij met emeritaat, maar hij doceerde nog verschillende cursussen tot 1895.

Hij was ook:

• administrateur-inspecteur van de Rijksuniversiteit Gent (1878-1896),
• directeur van de School voor Burgerlijke Bouwkunde, verbonden aan de Gentse universiteit,
• directeur van de Normaalschool voor Wetenschappen in Gent,
• directeur van de Revue de l'instruction publique en Belgique,
• lid van de redactieraad van La Flandre libérale in Gent.

In 1883-1884 stichtte hij een Vlaamse normaalschool voor geschiedenis en Germaanse filologie, die werd opgenomen in de faculteit Wijsbegeerte en Letteren.

Van 1863 tot 1890 was Wagener gemeenteraadslid van Gent, van 1863 tot 1877 als schepen van Onderwijs en Schone Kunsten.

In maart 1882 werd hij liberaal volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Gent, ter vervanging van de overleden Charles de Kerchove de Denterghem. De Katholieke Partij stelde bij die buitengewone verkiezing geen tegenkandidaat; er waren immers reguliere verkiezingen gepland voor juni 1882, waarbij de liberale lijst herverkozen werd. Wagener vervulde dit mandaat tot in 1886, toen de katholieke lijst won. Zijn aandacht ging naar de onderwijsproblemen en hij ageerde tegen de kinderarbeid. Hij ijverde ook, samen met Leon Visart de Bocarmé, voor de verplichte tweetaligheid van legerofficieren en voor het onderwijs in het Nederlands in de lagere scholen van het rijksonderwijs.

Hij was verder ook:

• erevoorzitter van het Willemsgenootschap,
• corresponderend lid (1871), lid (1875) en directeur van de klasse der letteren (1884) van de Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten,
• corresponderend lid van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en lid van de Provinciale Commissie,
• bestuurslid van de Nijverheidsschool in Gent,
• medestichter van de Vereniging voor de bevordering van filologische en historische studies,
• lid van de toezichtsraad van de Muziekacademie in Gent,
• voorzitter van de Cercle littéraire et artistique in Gent,
• lid van de Raad voor de verbetering van het middelbaar onderwijs.

Wagener was een grote verdediger van het stedelijk onderwijs. Hij was onder meer redacteur van de Revue de l'instruction publique en verdedigde ook in zijn capaciteit als Gents onderwijsschepen en later volksvertegenwoordiger het stedelijk onderwijs. Onder zijn schepenambt verdubbelde het leerlingenaantal in het stedelijk onderwijs, steeg het aantal lagere scholen en bewaarscholen, opende een normaalschool voor meisjes en werd volwassenenonderwijs gratis.

Ook was hij voorstander van tweetalig onderwijs. Hij benadrukte het belang van een gedegen Franse onderricht voor lagereschoolkinderen in Vlaanderen. Dat was essentieel voor hun carrièrekansen in een tweetalig land en voor deelname aan het - op dat moment voornamelijk Franstalige - culturele leven. Hij maakte daarentegen wel Nederlandstalige leergangen aan de Gentse letterenfaculteit mogelijk.