August Neidhardt von Gneisenau

August von Gneisenau werd geboren als de zoon van een verarmde Saksische luitenant en zijn vrouw. Hij studeerde slechts twee jaar aan de Universiteit van Erfurt voor hij zich inschreef bij het Oostenrijkse leger. Gneisenau kreeg een commissie als officier en werd vervolgens overgeplaatst naar het leger van Ansbach-Bayreuth. Hij diende vervolgens in een regiment die door de Britten werd ingehuurd om te vechten in de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog.^[5]

Na zijn terugkeer uit Amerika meldde hij zich aan bij het Pruisische leger en kreeg hij een commissie van koning Frederik II als eerste luitenant van de infanterie.^[5] Gneisenau had garnizoensdienst toen in 1806 de oorlog tussen Napoleon en Pruisen uitbrak en was tijdens de Slag bij Jena nog slechts een compagniecommandant. Zijn verdediging van het fort van Kolberg tegen de Fransen zorgde ervoor dat hij carrière kon maken. Zo kreeg hij een jaar later een benoeming tot het hoofd van de fortificaties en het ingenieurskorps.^[6]

Samen met Von Scharnhorst en Von Boyen had Gneisenau een groot aandeel in de hervorming van het Pruisische leger en zij wisten het leger om te vormen tot een instrument van moderne massaoorlogvoering. Gneisenau maakte zich hard voor het afschaffen van lijfstraffen en de speciale privileges die de hogere klassen genoten. Ook concentreerde hij zich op het oefenen van veldmanoeuvres in plaats van oefeningen op het militaire oefenterrein. De sleutel tot Gneisenau's filosofie was de transformatie van een leger van onderdanen naar een burgerleger.^[6] Hierdoor werd er een sterkere band gesmeed tussen leger en maatschappij.^[7]

Tussen 1811 en 1812 reisde Gneisenau naar Oostenrijk, Rusland, Zweden en Engeland om in het geheim onderhandelingen te voeren over een nieuwe oorlog tegen Napoleon. Bij het uitbreken van een nieuwe coalitieoorlog in 1813 diende hij als stafofficier van Gebhard Leberecht von Blücher en na de dood van Scharnhorst werd hij zelfs diens chef-staf. In deze rol liet hij zich leiden door de theorie van zijn vriend en collega Carl von Clausewitz.^[6] Vanuit deze positie plande hij de veldtocht van 1813-1814, die leidde tot de Slag bij Leipzig.^[8]

In 1816 nam Gneisenau ontslag uit het leger. Hij werd vervolgens gouverneur van Berlijn in 1818 en in 1825 volgde zijn promotie tot veldmaarschalk. Na de Novemberopstand in Polen had Gneisenau het commandant over het bezettingsleger aan de oosterse grens van Pruisen. Hij stierf in 1831, samen met zijn chef-staf Clausewitz, aan de cholera.^[8]