Astigmasaura

Astigmasaura is een geslacht van plantenetende sauropode dinosauriërs, behorende tot de Diplodocoidea, dat tijdens het late Krijt leefde in het gebied van het huidige Argentinië. De enige benoemde soort is Astigmasaura genuflexa.
Vondst en naamgeving
In 2017 vonden Néstor Márquez en Cristian Mabelini op de vindplaats van El Oréjano een skelet van een sauropode. Het werd geprepareerd door het laboratorium van het Museo Municipal “Argentino Urquiza”. In 2024 werden de achterpoten beschreven door Flavio Bellardini. Op dat moment was de rest van het skelet nog niet geprepareerd.
In 2025 werd de typesoort Astigmasaura genuflexa benoemd en beschreven door Flavio Bellardini, Leonardo Sebastián Filippi, José Luis Carballido, Alberto Carlos Garrido en Mattia Antonio Baiano. De geslachtsnaam verwijst indirect naar het olieveld van El Oréjano. De vindplaats daar wordt bevolkt door verwilderde runderen die geen oormerk hebben en dus a-stigma zijn, "zonder teken". De soortaanduiding betekent "met gebogen knie" in het Latijn, een verwijzing naar het feit dat het fossiel met naar achteren gebogen knieën gevonden was.
Het holotype, MAU-Pv-EO-629, is gevonden in een laag van de onderste Huinculformatie. Het bestaat uit een skelet zonder schedel. Het omvat twintig staartwervels, negentien chevrons, de onderzijde van het rechterdarmbeen, beide schaambeenderen, beide zitbeenderen en beide achterpoten.
Beschrijving
De lengte van Astigmasaura is geschat op dertien meter bij een gewicht van rond de tien ton.
De beschrijvers stelden verschillende onderscheidende kenmerken vast. Sommige daarvan zijn autapomorfieën, unieke afgeleide eigenschappen. Bij de voorste staartwervels loopt een lage horizontale richel over de bovenste helft van het zijvlak. Bij de middelste tot voorste staartwervels, de dertiende tot en met vijftiende, loopt een lage ruwe naar voren oplopende richel van de achterste gewrichtsuitsteeksels tot over de voorste helft van het zijvlak van het doornuitsteeksel. De doornuitsteeksels van de middelste staartwervels liggen op de voorste helft van de wervellichamen. De doornuitsteeksels van de middelste staartwervels zijn rechthoekig in zijaanzicht. De kop van het dijbeen is sterk naar boven gericht, aanzienlijk boven het niveau van de trochanter major uitstijgend. Het dijbeen heeft onderste gewrichtsuitsteeksels die naar binnen gericht zijn. De bovenkant van het scheenbeen is opvallend overdwars afgeplat. De chevrons van de middelste staartwervels zijn asymmetrisch gebouwd met een uniek laarsvormig of stervormig profiel.
Verder is er een unieke combinatie van op zich niet unieke kenmerken. De voorste staartwervels zijn amficoel. De middelste staartwervels hebben een vlakke onderzijde. Het aantal teenkootjes is gereduceerd.
Fylogenie
Astigmasaura is in de Rebbachisauridae geplaatst als zustertaxon van een klade gevormd door Itapeuasaurus en Sidersaura.
Het volgende kladogram toont de positie van Astigmasaura in de evolutionaire stamboom.
Literatuur
- (en) Bellardini, Flavio, Filippi, Leonardo S., Carballido, José L., Garrido, Alberto C., Baiano, Mattia A. (2024-12). Exploring rebbachisaurid hind-limb anatomy on the basis of a new articulated specimen from the Huincul Formation (upper Cenomanian) of Neuquén Basin, Patagonia, Argentina. Historical Biology 36 (12): 2587–2603. ISSN:0891-2963. DOI:10.1080/08912963.2023.2268638.
- (en) Bellardini, Flavio, Filippi, Leonardo S., Carballido, José L., Garrido, Alberto C., Baiano, Mattia A. (2025-06). Side by side with titans: a new rebbachisaurid dinosaur from the Huincul Formation (upper Cenomanian) of Patagonia, Argentina. Cretaceous Research : 106188. DOI:10.1016/j.cretres.2025.106188.