Asgard-archaea
| Asgard-archaea | |||
|---|---|---|---|
 | |||
| Taxonomische indeling | |||
| |||
| Rijk | |||
| Promethearchaeati Imachi et al. 2024 | |||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | |||
| |||
Asgard-archaea (formeel Promethearchaeati) vormen een rijk binnen de Archaea die bekendstaan om hun genetische verwantschap met de eukaryoten. De groep werd in 2015 voorgesteld na de ontdekking van de eerste Lokiarchaeota uit sedimenten bij de hydrothermale bronnen van de Mid-Atlantische Rug.[1] De naam Asgard verwijst naar het mythologische rijk van de goden in de Noordse kosmogonie.
De clade omvat meerdere fyla, waaronder Lokiarchaeota, Thorarchaeota, Odinarchaeota en Heimdallarchaeota. Vooral deze laatste worden gezien als de naaste verwanten van de voorouder van de eukaryoten. De evolutionaire relaties van Asgard-archaea zijn veelvuldig onderzocht en de fylogenie is dan ook sterk in beweging. De precieze relatie met eukaryoten is onzeker, maar er is groeiend bewijs dat de eukaryoten uit deze groep Archaea zijn ontstaan.[2] Sinds de herziening van de ICNP in 2024 is deze groep geldig gepubliceerd onder de naam Promethearchaeati.[3]
Asgard-archaea zijn wijdverspreid in mariene en sedimentaire omgevingen. Ze komen voor in diepzeesedimenten, methaanrijke omgevingen, hydrothermale ecosystemen en anoxische kustsedimenten. Slechts enkele vertegenwoordigers zijn in reincultuur bestudeerd. Genoomanalyses suggereren dat de meeste subgroepen binnen het rijk een anaerobe stofwisseling hebben.[4]
Eukaryoot-achtige eigenschappen
De diversiteit van Asgard-archaea is voornamelijk vastgesteld met behulp van metagenomica. Analyses van Archaea-genomen wijzen uit dat Asgard-archaea eiwitfamilies bezitten waarvan lang werd gedacht dat ze uniek zijn voor eukaryoten, zoals cytoskelet-eiwitten, GTPases, ubiquitine, histon-eiwitten en eiwitten betrokken in N-glycosylering. Op basis van deze gelijkenissen vermoeden evolutiebiologen dat deze Archaea een sleutelpositie innemen in de evolutionaire overgang van prokaryoten naar eukaryoten.[5]
Bronnen
- ↑ (en) Spang A, Saw JH, Jørgensen SL, Zaremba-Niedzwiedzka K. (2015). Complex archaea that bridge the gap between prokaryotes and eukaryotes. Nature 521 (7551): 173–179. DOI: 10.1038/nature14447.
- ↑ (en) Williams TA, Cox CJ, Foster PG, Szöllősi GJ, Embley TM. (2020). Phylogenomics provides robust support for a two-domains tree of life. Nature Ecology & Evolution 4 (1): 138–147. PMID 31819234. DOI: 10.1038/s41559-019-1040-x.
- ↑ (en) Göker M, Oren A. (2024). Valid publication of names of two domains and seven kingdoms of prokaryotes. International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology 74 (1). PMID 38252124. DOI: 10.1099/ijsem.0.006242.
- ↑ (en) Imachi H (2020). Isolation of an archaeon at the prokaryote–eukaryote interface. Nature 577: 519–525. DOI: 10.1038/s41586-019-1916-6.
- ↑ (en) Zaremba-Niedzwiedzka K, Caceres EF, Saw J. (2017). Asgard archaea illuminate the origin of eukaryotic cellular complexity. Nature 541 (7637): 353–358. DOI: 10.1038/nature21031.