Anti-Stemdwangpartij
| Anti-Stemdwangpartij | ||||
|---|---|---|---|---|
![]() | ||||
George Oversteegen op weg naar de eerste raadsvergadering van de ASP | ||||
| Personen | ||||
| Partijleider | George Oversteegen | |||
| Geschiedenis | ||||
| Opgericht | 1927 | |||
| Opheffing | 1930 | |||
| Algemene gegevens | ||||
| Actief in | Nederland | |||
| Richting | Links | |||
| Ideologie | Anarchisme | |||
| ||||
De Anti-Stemdwangpartij (ASP) was een Nederlandse politieke partij die kortstondig tijdens het interbellum heeft bestaan. Hoewel de partij meedeed aan parlementaire verkiezingen, was de ASP een anarchistische partij. De partij richtte zich specifiek tegen de stemplicht.
Geschiedenis
Voorgeschiedenis
De stemplicht in Nederland werd ingevoerd in 1917 en was indertijd omstreden, met namen in anarchistische kringen. Dit zorgde voor het ontstaan van zogenoemde antistemdwangpartijen.[1] Het blad De Vrije Socialist protesteerde bijvoorbeeld tegen deze "stemdwang" door in 1921 de anarchistische Rapaille Partij op te richten. De partij wist een zetel in de Amsterdamse gemeenteraad te krijgen, maar tegen het eind van de jaren '20 waren de activiteiten rondom deze partij stilgevallen. De Anti-Stemdwangpartij werd opgericht om het werk van de Rapaille Partij voort te zetten.[2]
Verkiezingen
De Anti-Stemdwangpartij werd opgericht in de winter van 1927 door de anarchisten Pieter Wilhelm Oversteegen en zoon George Oversteegen (1902-1989). Er werd een partijblad geschreven, Het Raadsheertje genoemd, en de partij deed gelijk dat jaar mee aan de Provinciale Statenverkiezingen van 1927 in Noord-Holland en Friesland. In beide provincies behaalde de partij te weinig stemmen voor een zetel.
Bij de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen van 1927 behaalde de ASP zijn enige electorale succes. De partij haalde net genoeg stemmen voor een restzetel in de gemeenteraad van Haarlem. De 25-jarige lijsttrekker George Oversteegen ging namens de partij de raad in en zou hier met ludieke en provocerende stijl de partij vertegenwoordigen.[1] Voorafgaand aan de eerste raadsvergadering kleedde Oversteegen zich in een hoge hoed en klompen, hetgeen gepaard ging met veel belangstelling en zorgde voor veel hilariteit bij de omstanders.
In 1929 deed de partij onder leiding van A.C. Seymour mee aan de Tweede Kamerverkiezingen van 1929, maar haalde hier weer te weinig stemmen voor een zetel. Later in 1930 stapte Oversteegen binnen de Haarlemse gemeenteraad over naar de Communistische Partij Holland. Hiermee kwam de ASP te vervallen.
Verkiezingsuitslagen
| Verkiezing | Stemmen | % | Zetels |
|---|---|---|---|
| 1929 | 1.125 | 0,03% | 0/100 |
| Gemeente | Stemmen | % | Zetels |
|---|---|---|---|
| 1927 | |||
| Haarlem | 1.012 | 2,2% | 1 |
| Provincie | Stemmen | Zetels 1927 |
|---|---|---|
| 513 | 0 / 50 | |
| 3.430 | 0 / 77 | |
| 3.943 | 0 / 590 |
- 1 2 Vollaard, H., Boogaard, G. & Van den Berg, J. (2018). De gemeenteraad. Boom Uitgevers. ISBN 9789024409495. NUR 680.
- ↑ ANTI-STEMDWANGPARTIJ. Repertorium kleine politieke partijen 1918-1967. Huygens. Geraadpleegd op 22 augustus 2025.
