Andrew Wiles

Andrew Wiles
Persoonlijke gegevens
Geboortedatum	11 april 1953
Geboorteplaats	Cambridge
Beroep	wiskundige, academisch docent
Lid van	Royal Society, Franse Academie van Wetenschappen, Amerikaanse Nationale Wetenschapsacademie,[1] American Academy of Arts and Sciences, Academia Europaea,[2] Amerikaanse Filosofische Sociëteit,[3] Royal Society of Canada
Academische achtergrond
Alma mater	Clare College, Merton College (1971; 1974), Universiteit van Cambridge (1980), King's-college, Leys-school
Promotor(s)	John H. Coates[4]
Wetenschappelijk werk
Vakgebied(en)	getaltheorie
Bekend van	Modular Elliptic Curves and Fermat's Last Theorem
Prijzen en erkenningen	Whitehead-prijs (1988),[5] Fellow of the Royal Society (1989), Prix Fermat (1995), Rolf Schockprijs voor Wiskunde (1995), Ostrowski-prijs (1996), Koninklijke medaille (1996), Wolfprijs voor wiskunde,[6] MacArthur-lidmaatschap (1997), Cole-prijs (1997), Internationale Koning Faisalprijs voor Wetenschap (1998), Clay-onderzoeksprijs (1999),[7] Ridder-Commandeur in de Orde van het Britse Rijk (31 december 1999),[8] Shaw-prijs (2005), Abelprijs (2016),[9] Copley Medal (2017),[10] Guggenheim-lidmaatschap,[11] Cole-prijs voor getaltheorie (1997),[12] Shaw-prijs voor wiskundewetenschap (2005),[13] De Morgan-medaille (2019),[14] NAS-wiskundeprijs (1996),[15] Regius-hoogleraar in de wiskunde (2018)[16]

Andrew John Wiles (Cambridge, 11 april 1953) is een wiskundige uit Engeland, die bekend is geworden doordat hij het bewijs heeft gegeven voor de laatste stelling van Fermat.

Wiles werd in 1981 benoemd als hoogleraar wiskunde aan de Princeton-universiteit. Hij was in 1985–86 een Guggenheim Fellow aan het Institut des hautes études scientifiques bij Parijs en aan de École normale supérieure. Hij was van 1988 tot 1990 een Royal Society research hoogleraar aan de Universiteit van Oxford, waarna hij terugkeerde naar Princeton. Hij was daar van 1994 tot 2009 een Eugene Higgins hoogleraar. Hij kwam in 2011 in Oxford terug als Royal Society research hoogleraar en werd daar in mei 2018 benoemd als 'Regius Professor' wiskunde, de eerste in de geschiedenis van de universiteit.

Andrew Wiles maakte het tot zijn levenswerk om de laatste stelling van Fermat te bewijzen. De laatste stelling van Fermat is de stelling in de getaltheorie die stelt dat de vergelijking

${\displaystyle x^{n}+y^{n}=z^{n}}$

voor ${\displaystyle n>2}$ geen oplossingen heeft voor positieve gehele getallen.^[17]

Wiles heeft zeven jaar lang alleen aan dit bewijs gewerkt en in 1993 presenteerde hij het resultaat voor een zaal vol wiskundigen aan het Isaac Newton-instituut in Cambridge. Bij controle onder leiding van het wiskunde tijdschrift Inventiones Mathematicae bleek in de bewijsvoering een fout te zitten. Hij besloot samen met Richard Taylor het bewijs te corrigeren en op 19 september 1994 kwam de doorbraak: het bewijs werd geleverd. Het meer dan 100 pagina's tellende bewijs werd in mei 1995 in de Annals of Mathematics gepubliceerd.^[18][19]

Wiles ontving naast de Wolfskehl-geldprijs, die in 1908 was uitgeloofd voor degene die de stelling zou bewijzen, de Rolf Schock-prijs van de Koninklijke Zweedse Academie voor Wetenschappen in Stockholm^[20] en de Prix Fermat van de Université Paul Sabatier. Hij kreeg in 1998 een speciale vermelding bij de uitreiking van de Fieldsmedaille, hoewel hij toen al ouder dan de leeftijdsgrens van 40 jaar was.^[21] Hij kreeg in 2016 de Abelprijs toegekend voor de oplossing van de laatste stelling van Fermat,^[22] in 2017 werd aan hem de Copley Medal toegekend^[23] en hij kreeg in 2019 van de London Mathematical Society de De Morgan Medal voor zijn bijdrage aan de wiskunde.^[24]

Zie de categorie Andrew Wiles van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.