Ampelocissus abyssinica

Ampelocissus abyssinica
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (planten) Clade: Bedektzadigen Clade: Eudicotylen Orde: Vitales Familie: Vitaceae Geslacht: Ampelocissus
Ampelocissus abyssinica
Ampelocissus abyssinica (Hochst. ex A.Rich.) Planch.
Synoniemen
Vitis abyssinica Hochst. ex A.Rich. Ampelocissus cavicaulis (Baker) Planch. Cissus pauli-guilielmii Schweinf. Vitis cavicaulis Baker
Portaal    Biologie

Ampelocissus abyssinica is een soort klimmende liaan uit de Vitaceae. De soort behoort tot het geslacht Ampelocissus en komt van nature voor in grote delen van tropisch Afrika, met name in Oost-Afrika en de Hoorn van Afrika. De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven in 1847 onder de naam Vitis abyssinica door Ferdinand von Hochstetter en Achille Richard.^[1] De huidige combinatie onder het geslacht Ampelocissus werd in 1885 gepubliceerd door Jules Émile Planchon.^[2] In de Catalogue of Life zijn geen ondersoorten van deze soort opgenomen.^[3]

Ampelocissus abyssinica komt voor in bossen in een groot deel van tropisch Afrika. Ondanks deze brede verspreiding is de soort opmerkelijk slecht beschreven in de toegankelijke botanische literatuur. Hoewel herbariumexemplaren bekend zijn uit onder meer de Hoorn van Afrika, is er lokaal weinig gedetailleerde informatie beschikbaar. De soort is vrijwel afwezig op moderne biodiversiteitsplatforms zoals GBIF en iNaturalist, afgezien van gedigitaliseerde herbariumcollecties.^[4] In de regio Tigray groeit de plant vaak in associatie met Euphorbia candelabrabomen, die als natuurlijke steunplanten fungeren.

In het zuidoosten van Ethiopië staat de soort in de Afaan Oromo-taal bekend als teru. De plant wordt daar traditioneel toegepast als kruidengeneesmiddel, onder andere bij de zwarte pootziekte bij runderen.^[5] Een vroege etnobotanische vermelding is te vinden bij Schweinfurth (1893), die voor de plant een Tigrinya-naam noteerde: „Hareg temen”.^[6] In Eritrea werd tijdens de Italiaanse koloniale periode geprobeerd de soort te gebruiken als onderstam voor druiven, maar deze experimenten bleken niet succesvol.^[7]

Het basioniem van de soort is Vitis abyssinica Hochst. ex A.Rich. (1847). Sinds de publicatie door Planchon in 1885 wordt de soort geplaatst in het geslacht Ampelocissus. In de literatuur zijn meerdere synoniemen beschreven, voornamelijk op basis van regionale collecties en morfologische variatie.^[8]

• Foto van A. abyssinica plant in de plantentuin van Meise
• Foto van A. abyssinica bloemen in de plantentuin van Meise
• Foto van A. abyssinica tros in de plantentuin van Meise
• Foto van A. abyssinica blad in de plantentuin van Meise

1. ↑ Hochstetter, C.F.F. & Richard, A. (1847). Tentamen Florae Abyssinicae. Arthus Bertrand, Parijs, p. 112.
2. ↑ Planchon, J.E. (1885). Sur quelques vignes américaines. Journal de la Vigne Américaine 9 (1): 24
3. ↑ Ampelocissus abyssinica. Catalogue of Life. Geraadpleegd op 14 december 2025.
4. ↑ GBIF occurrence search: Ampelocissus abyssinica. Global Biodiversity Information Facility. Geraadpleegd op 2025.
5. ↑ (2008). An ethnobotanical study of medicinal plants in Mana Angetu District, southeastern Ethiopia. Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine 4: 10. PMID: 18442379. PMC: 2391147. DOI:10.1186/1746-4269-4-10.
6. ↑ Schweinfurth, G.A. (1893). Beiträge zur Flora von Aethiopien. Bulletin de l’Herbier Boissier : —
7. ↑ Dalmasso, G. (1939). La viticoltura nell’Africa Orientale Italiana. Istituto Agricolo Coloniale Italiano, Rome.
8. ↑ Ampelocissus abyssinica (Hochst. ex A.Rich.) Planch.. Aluka. Geraadpleegd op 2 november 2009.