Agglomeraat

Foto van agglomeraat-gesteente (USGS).
Driehoeksdiagram voor de naamgeving van pyroklastisch gesteente.

Agglomeraat (van het Latijnse 'agglomerare', samenklonteren) is een pyroklastisch gesteente dat voornamelijk uit vulkanische bommen bestaat. Volgens de IUGS-classificatie bestaat agglomeraat voor ten minste 75% van het volume uit vulkanische bommen of blokken.[1]

Vulkanische bommen en blokken zijn de grootste brokstukken die bij een vulkaanuitbarsting ontstaan door explosies of andere verstoringen. Zulke brokstukken worden tefra of pyroklasten (letterlijk: "vuurbrokken") genoemd. Bommen en blokken zijn per definitie tefra groter dan 64 mm in diameter. Ze kunnen ook één of twee meter groot zijn. Er zijn zelfs exemplaren van twaalf meter waargenomen. Er is in hetzelfde gesteente meestal weinig variatie in de samenstelling. Een agglomeraat dat uit bommen van basalt bestaat bevat in de regel geen of nauwelijks andere fragmenten.

Agglomeraten worden meestal dicht in de buurt van de vulkaan zelf gevonden, omdat tefra met de grootte van bommen meestal niet ver getransporteerd wordt bij een uitbarsting.

Gesteente dat voor minder dan 75% uit bommen bestaat heet tufbreccie.