Aart Schouman

Aart Schouman
Aart Schouman
Persoonsgegevens
Geboren Dordrecht, 4 mrt 1710
Overleden Den Haag, 5 jul 1792
Opleiding en beroep
Beroep kunstschilder, etser, aquarellist, graveur, kopergraveur, glasgraveerder, beeldend kunstenaar, exlibrist
Werkveld schilderkunst, prentBewerken op Wikidata
Oriënterende gegevens
Leerling(en) Jabes HeenckBewerken op Wikidata
Stijl realisme
Bekende werken Portret van Frans Greenwood, Gevogelte bij een tombe, Vier regenten en de binnenvader van het Tuchthuis te Middelburg, 1764
Werklocatie Den Haag[1][2]Bewerken op Wikidata
Erkenning en lidmaatschap
Lid van Confrerie Pictura, Sint-Lucasgilde van DordrechtBewerken op Wikidata
RKD-profiel
Dbnl-profiel
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur
Wijnstraat, 1745
Fazanten en andere vogels in een uitheems landschap, 1766

Aart Schouman (ook gespeld als Aert Schouman) (Dordrecht, 4 maart 1710 - Den Haag, 5 juli 1792) was een Nederlands kunst- en behangselschilder, etser, aquarellist en graveur. Zijn werk is nauwelijks bekend en tamelijk ondergewaardeerd.

Schouman ging op zijn vijftiende in de leer bij schilder Adriaan van der Burg. In 1736 werd de broederschap van Sint Lucas opgericht door hem. Deze broederschap was een vereniging van kunstliefhebbers en amateurs voor Dordrecht en omstreken. Hij was vier jaar lang voorzitter van de Haagse schilderbroederschap Pictura en erelid van een Haags dichtergenootschap.

Zijn werk bestaat vooral uit portretten en grote behangselschilderingen. Aanvankelijk schilderde hij mythologische en Bijbelse thema’s. Later kwamen daar ook meer decoratieve composities met vogels, zeldzame dieren en plantenstudies bij (onder andere te vinden in de collectie van Teylers Museum). Schouman tekende samen met anderen voor Vosmaers Regnum animale veel dieren uit de menagerie van stadhouder Willem V op het Kleine Loo. Schouman werd echt beroemd als schilder door zijn aquarellen van stadsgezichten en de parkachtige landschappen met exotische vogels. Deze waren in die tijd vrij uniek en nog altijd worden ze als speciaal gezien. Naast het schilderen hield hij zich ook bezig met maken van etsen en glasgravures.

Schouman was tussen 1735 en 1785 een toonaangevend kunstenaar in Zeeland en het zuiden van Holland, de huidige provincie Zuid-Holland. In die periode woonde en werkte hij in Dordrecht, Den Haag en Middelburg en gaf les aan leerlingen in Dordrecht en Den Haag, waaronder zijn neef Martinus Schouman. Hij reisde twee keer naar Engeland en bezat een belangrijke collectie schilderijen. Schouman overleed in 1792 op 82-jarige leeftijd in Den Haag. Zijn leven is goed gedocumenteerd, omdat hij dagboeken bijhield.

Door de Stichting Historische Verzamelingen van het Huis Oranje-Nassau werden in 2020 twee van zijn beschilderde behangsels in Parijs gekocht voor in Paleis Huis ten Bosch. De werken tonen exotische vogels uit de menagerie van stadhouder Willem V van Oranje-Nassau met op de achtergrond een minuscule schildering van dit paleis. Ze kregen een plek in de zwarte eetzaal.[3]

Het Dordrechts museum heeft tentoonstellingen over het werk van Aert Schouman georganiseerd. De eerste vond plaats van 27 augustus tot 2 oktober 1960 (Herdenkingstentoonstelling Aart Schouman) en de tweede van 19 februari tot 17 september 2017 (Een Koninklijk paradijs, Aert Schouman en de verbeelding van de natuur). Mede door deze laatste tentoonstelling werd als gevolg van onderzoek meer bekend over zijn leven en werk. Van 13 november 2025 tot 12 april 2025 werden in de tentoonstelling Vorstelijke vogels in dit museum werken van hem getoond uit Paleis Huis ten Bosch.

Galerij

Literatuur

  • (en) Laurens J. Bol, Aart Schouman, ingenious painter and draughtsman, 1991, ISBN 978-90-70288-73-0
  • (nl) Charles Dumas (redactie), Een koninklijk paradijs, Aert Schouman en de verbeelding van de natuur, 2017, ISBN 9789462581852
Zie de categorie Aart Schouman van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.