Achilles Gautier

Achilles Gautier
Persoonlijke gegevens
Geboortedatum 1937Bewerken op Wikidata
Beroep schrijver, academisch docent,[1] archeoloog,[1] paleontoloog[1]Bewerken op Wikidata
Wetenschappelijk werk
Vakgebied(en) paleontologie, archeologieBewerken op Wikidata
Prijzen en erkenningen ANV-Visser Neerlandia-prijs voor Drama (1971)[2]Bewerken op Wikidata

Achilles Gautier (Wondelgem, 10 oktober 1937) is Vlaams hoogleraar paleontologie en evolutieleer aan het Geologische Instituut van de Universiteit Gent, auteur van vooral toneel en poëzie, luister- en poppenkastspelen, ook tekenaar en schilder.[3]

Biografie

Kort voor de Tweede Wereldoorlog verhuisden zijn ouders naar Ledeberg bij Gent, later woonde het gezin in Sint-Amandsberg en vanaf 1959 in Gent. Achilles Gautier vestigde zich achtereenvolgens in Merelbeke, Afsnee en Sint-Martens-Latem, vanaf 1973 in Gent en na 1977 in Zomergem. Hij volgde Grieks-Latijnse in het Gentse Koninklijk Atheneum (Ottogracht) en studeerde delfstofkunde (deel van de geologie) aan de Gentse universiteit (doctoraat 1964).

Hij werd vanaf 1986 docent paleontologie aan de UGent, specialiteit archeozoölogie.[4] Door onderzoek van archeologische sites en de studie van fossiele sporen reconstrueerde hij de historische verhoudingen tussen mensen en dieren en hun wederzijdse evolutie. Hij nam deel aan onderzoeksmissies in het buitenland en publiceerde in het Nederlands, Engels en Frans, in wetenschappelijke tijdschriften en verzamelwerken. Zijn populair boek La domestication: et l’homme créa ses animaux (1990) werd vertaald als De gouden kooi: over het ontstaan van het huisdier (1998)[5][6]

Fictie

Op het vlak van de literatuur hield Achilles Gautier zich vooral bezig met toneel en poëzie.

Van jongsaf was hij als speler en organisator betrokken bij het poppentheater in Gent.[7][8] Er zijn ruim dertig teksten van hem bekend voor toneel, poppenkastspel en radio. Het souterrain (theater, 1968)[9], een sociaal-maatschappelijk stuk[10], werd bekroond met de Visser-Neerlandiaprijs 1971, De kikker heeft zes poten (theater, 1984) won de Nestor de Tièreprijs 1986 en voor zijn Venster van licht (luisterspel, 1989) kreeg hij de Pol de Montprijs 1989.[11]

Het wagenspel De vrek van Gent (naar Molière) ontstond in 1982 en werd tijdens de Gentse Feesten in open lucht gespeeld op de Korenlei. Andere populaire stukken waren De rattenvanger(s) van Hamelen (poppenkastspel, 1981), de komedie Zwart geld[12](1983), de Gentse kostuumkomedie Jellen en Mietje, naar de gelijknamige novelle van Karel Broeckaert (1767-1826) en het volksblijspel door Hippoliet van Peene (1811-1864) en decennia later Blauwbaard … nog eens (theater, 2003).

Daarnaast was Achilles Gautier ook provinciaal en nationaal voorzitter van de Federatie van Vlaamse Socialistische en sociaal progressieve Toneelverenigingen (FVST) en voorzitter van het Theateratelier/Theater op schoot La Barraca in Gent.

Als dichter debuteerde Gautier met Retrospektief: mezelf (Yang Poëziereeks, 1975). Later volgden In wankel evenwicht(1981) en Een nieuw bestiarium (1994), een bundel die aansloot bij zijn professionele kennis. Later volgden nog Gedichten van een reiziger (2005) en Stroombed van liefde met uiterwaarden (2012). Hij vertaalde ook Engelstalige poëzie uit Canada en gedichten van de Italiaanse Nobelprijswinnaar Salvatore Quasimodo.

Na zijn op ruststelling was hij vooral actief als dichter en betrokken bij poëzie-evenementen in de Gentse regio en West-Vlaanderen. Daarnaast leverde hij nog bijdragen in historische en paleontologische publicaties, onder meer bij Philippe Despriet: De Franse dwangburcht van Kortrijk 1300-1302: de Artillerietoren, 2005, of commentaar op Peter Cotur & Patrick Leemans: Dwergmens ontdekt: op Indonesisch eiland Flores leefde oerdwerg naast moderne mens.[13]

Verhalen en andere prozabijdragen verschenen onder meer in het literaire Gentse tijdschrift Yang, waarvan hij redacteur was (1975-1986).[14] Voor de jeugd schreef hij Het jaar van de eland: een verhaal over de steentijd, toen mens en dier nog dicht bij elkaar leefden in de populaire reeks Vlaamse Filmpjes (1986), ook vertaald in het Frans.

Als autodidactisch beeldend kunstenaar maakte Achilles Gautier ook tekeningen en schilderijen in expressionistische en surrealistische stijl.

Werk

Toneel

  • 1973 - Het souterrain, een toneelspel in 3 bedrijven (Wuustwezel: Vereniging van Vlaamse Toneelauteurs)
  • 1977 - Bakstenen, toneelspel in drie bedrijven (Yang toneel kahiers ; 1 / Gent: Yang)
  • 1977 - De grafschenner (Hedendaags Nederlands toneel; 14 / Wuustwezel: Vereniging van Vlaamse Toneelauteurs)
  • 1981 - Vergeet niet te kijken, of De teveemaniak, komedie in drie bedrijven (Yang toneel kahiers; 4 / Gent: Yang)
  • 1981 - De laatste trap, in: Kamers : drie eenakters (Yang toneel kahiers ; #5 / Gent: Yang)
  • 1983 - Zwart geld, komedie in drie bedrijven (Yang toneel kahiers; 7 / Gent: Yang)
  • 1984 - Na '84 / Jan Verleye (illustrator) (Gent: Communication and Cognition, 1984)
  • 1986 - De vrek van ..., wagenspel, in: Een voor binnen, twee voor buiten (Hedendaags Nederlands toneel; #62)

Poëzie

  • 1975 - Retrospektief: mezelf (Yang poëziereeks / Gent: Yang)
  • 1981 - In wankel evenwicht, gedichten 1975-1981 (Yang poëziereeks / Gent: Yang)
  • 1994 - Een nieuw bestiarium (dierenverhalen en gedichten) (Gent: J & J)
  • 2005 - Gedichten van een reiziger (Gent: J & J, 2005)
  • 2012 - Stroombed van liefde met uiterwaarden (Zingem: Vita)
  • 2019 - Pêle-mêle van dood en leven ([Plaats van uitgave onbekend]: Achilles Gautier)

Vulgariserend wetenschappelijk

  • 1990 - La domestication: et l’homme créa ses animaux (in Nederlandse vertaling De gouden kooi: over het ontstaan van het huisdier, 1998)

Verhalen voor de jeugd

  • 1986 - Het jaar van de eland: een verhaal over de steentijd, toen mens en dier nog dicht bij elkaar leefden (Vlaamse Filmpjes)