Achilles Gautier
| Achilles Gautier | ||
|---|---|---|
| Persoonlijke gegevens | ||
| Geboortedatum | 1937 | |
| Beroep | schrijver, academisch docent,[1] archeoloog,[1] paleontoloog[1] | |
| Wetenschappelijk werk | ||
| Vakgebied(en) | paleontologie, archeologie | |
| Prijzen en erkenningen | ANV-Visser Neerlandia-prijs voor Drama (1971)[2] | |
Achilles Gautier (Wondelgem, 10 oktober 1937) is Vlaams hoogleraar paleontologie en evolutieleer aan het Geologische Instituut van de Universiteit Gent, auteur van vooral toneel en poëzie, luister- en poppenkastspelen, ook tekenaar en schilder.[3]
Biografie
Kort voor de Tweede Wereldoorlog verhuisden zijn ouders naar Ledeberg bij Gent, later woonde het gezin in Sint-Amandsberg en vanaf 1959 in Gent. Achilles Gautier vestigde zich achtereenvolgens in Merelbeke, Afsnee en Sint-Martens-Latem, vanaf 1973 in Gent en na 1977 in Zomergem. Hij volgde Grieks-Latijnse in het Gentse Koninklijk Atheneum (Ottogracht) en studeerde delfstofkunde (deel van de geologie) aan de Gentse universiteit (doctoraat 1964).
Hij werd vanaf 1986 docent paleontologie aan de UGent, specialiteit archeozoölogie.[4] Door onderzoek van archeologische sites en de studie van fossiele sporen reconstrueerde hij de historische verhoudingen tussen mensen en dieren en hun wederzijdse evolutie. Hij nam deel aan onderzoeksmissies in het buitenland en publiceerde in het Nederlands, Engels en Frans, in wetenschappelijke tijdschriften en verzamelwerken. Zijn populair boek La domestication: et l’homme créa ses animaux (1990) werd vertaald als De gouden kooi: over het ontstaan van het huisdier (1998)[5][6]
Fictie
Op het vlak van de literatuur hield Achilles Gautier zich vooral bezig met toneel en poëzie.
Van jongsaf was hij als speler en organisator betrokken bij het poppentheater in Gent.[7][8] Er zijn ruim dertig teksten van hem bekend voor toneel, poppenkastspel en radio. Het souterrain (theater, 1968)[9], een sociaal-maatschappelijk stuk[10], werd bekroond met de Visser-Neerlandiaprijs 1971, De kikker heeft zes poten (theater, 1984) won de Nestor de Tièreprijs 1986 en voor zijn Venster van licht (luisterspel, 1989) kreeg hij de Pol de Montprijs 1989.[11]
Het wagenspel De vrek van Gent (naar Molière) ontstond in 1982 en werd tijdens de Gentse Feesten in open lucht gespeeld op de Korenlei. Andere populaire stukken waren De rattenvanger(s) van Hamelen (poppenkastspel, 1981), de komedie Zwart geld[12](1983), de Gentse kostuumkomedie Jellen en Mietje, naar de gelijknamige novelle van Karel Broeckaert (1767-1826) en het volksblijspel door Hippoliet van Peene (1811-1864) en decennia later Blauwbaard … nog eens (theater, 2003).
Daarnaast was Achilles Gautier ook provinciaal en nationaal voorzitter van de Federatie van Vlaamse Socialistische en sociaal progressieve Toneelverenigingen (FVST) en voorzitter van het Theateratelier/Theater op schoot La Barraca in Gent.
Als dichter debuteerde Gautier met Retrospektief: mezelf (Yang Poëziereeks, 1975). Later volgden In wankel evenwicht(1981) en Een nieuw bestiarium (1994), een bundel die aansloot bij zijn professionele kennis. Later volgden nog Gedichten van een reiziger (2005) en Stroombed van liefde met uiterwaarden (2012). Hij vertaalde ook Engelstalige poëzie uit Canada en gedichten van de Italiaanse Nobelprijswinnaar Salvatore Quasimodo.
Na zijn op ruststelling was hij vooral actief als dichter en betrokken bij poëzie-evenementen in de Gentse regio en West-Vlaanderen. Daarnaast leverde hij nog bijdragen in historische en paleontologische publicaties, onder meer bij Philippe Despriet: De Franse dwangburcht van Kortrijk 1300-1302: de Artillerietoren, 2005, of commentaar op Peter Cotur & Patrick Leemans: Dwergmens ontdekt: op Indonesisch eiland Flores leefde oerdwerg naast moderne mens.[13]
Verhalen en andere prozabijdragen verschenen onder meer in het literaire Gentse tijdschrift Yang, waarvan hij redacteur was (1975-1986).[14] Voor de jeugd schreef hij Het jaar van de eland: een verhaal over de steentijd, toen mens en dier nog dicht bij elkaar leefden in de populaire reeks Vlaamse Filmpjes (1986), ook vertaald in het Frans.
Als autodidactisch beeldend kunstenaar maakte Achilles Gautier ook tekeningen en schilderijen in expressionistische en surrealistische stijl.
Werk
Toneel
- 1973 - Het souterrain, een toneelspel in 3 bedrijven (Wuustwezel: Vereniging van Vlaamse Toneelauteurs)
- 1977 - Bakstenen, toneelspel in drie bedrijven (Yang toneel kahiers ; 1 / Gent: Yang)
- 1977 - De grafschenner (Hedendaags Nederlands toneel; 14 / Wuustwezel: Vereniging van Vlaamse Toneelauteurs)
- 1981 - Vergeet niet te kijken, of De teveemaniak, komedie in drie bedrijven (Yang toneel kahiers; 4 / Gent: Yang)
- 1981 - De laatste trap, in: Kamers : drie eenakters (Yang toneel kahiers ; #5 / Gent: Yang)
- 1983 - Zwart geld, komedie in drie bedrijven (Yang toneel kahiers; 7 / Gent: Yang)
- 1984 - Na '84 / Jan Verleye (illustrator) (Gent: Communication and Cognition, 1984)
- 1986 - De vrek van ..., wagenspel, in: Een voor binnen, twee voor buiten (Hedendaags Nederlands toneel; #62)
Poëzie
- 1975 - Retrospektief: mezelf (Yang poëziereeks / Gent: Yang)
- 1981 - In wankel evenwicht, gedichten 1975-1981 (Yang poëziereeks / Gent: Yang)
- 1994 - Een nieuw bestiarium (dierenverhalen en gedichten) (Gent: J & J)
- 2005 - Gedichten van een reiziger (Gent: J & J, 2005)
- 2012 - Stroombed van liefde met uiterwaarden (Zingem: Vita)
- 2019 - Pêle-mêle van dood en leven ([Plaats van uitgave onbekend]: Achilles Gautier)
Vulgariserend wetenschappelijk
- 1990 - La domestication: et l’homme créa ses animaux (in Nederlandse vertaling De gouden kooi: over het ontstaan van het huisdier, 1998)
Verhalen voor de jeugd
- 1986 - Het jaar van de eland: een verhaal over de steentijd, toen mens en dier nog dicht bij elkaar leefden (Vlaamse Filmpjes)
- Delen van deze pagina werden overgenomen van een externe website https://www.literairgent.be/lexicon/gautier-achilles (Literair Gent) onder een CC BY-SA 4.0 licentie (geraadpleegd op 20 november 2025)
- Yves van Durme: Praten met … Achilles Gautier, in: Teaterbulletin, jrg. 16 (1984-1985) nr. 2, p. 50-52
- M. Desloover: Interview Achilles Gautier, in: Gong (tijdschrift van de Federatie van Vlaamse Socialistische en Sociaal-progressieve Toneelverenigingen (FVST), 1993, nr. 2, achteromslag recto-verso
- Guido Goedemé: Achilles Gautier, in: Boekengids, Jrg. 71 (1993) nr. 2, achteromslag
- Van Ryssel, Daniël: Vergeten Gentse schrijvers: Achilles Gautier 1-2. In: Ghendtsche tydinghen (Gent): 38 (2009) 5 (sep-okt) 381-383; 6 (nov-dec) 422-424
- 1 2 3 Nationaal Normbestand van Tsjechië; geraadpleegd op: 16 december 2022; NKC-identificatiecode: mub2015888935.
- ↑ Visser-Neerlandiaprijs. TheaterEncyclopedie. Geraadpleegd op 14 april 2022.
- ↑ De Ceulaer, Joël, "Over veelbelovende monsters en het allereerste oog (interview met Achilles Gautier)", De Morgen, 15 december 1998. Geraadpleegd op 27 november 2025. – via https://gent.bibliotheek.be/krantenarchief/artikel/79ef97f2-58c7-4f03-9bfa-02a0c5732758?check_logged_in=1.
- ↑ De Ceulaer, Joël, "Over veelbelovende monsters en het allereerste oog (interview met Achilles Gautier)", De Morgen, 15.12.1998, p. 99. Geraadpleegd op 27 november 2025. – via https://gent.bibliotheek.be/krantenarchief/artikel/79ef97f2-58c7-4f03-9bfa-02a0c5732758?check_logged_in=1.
- ↑ Vervaecke, Hilde (1998). Over het ontstaan van het huisdier. Leesidee 4 (nr. 7, p.): 556-557
- ↑ Cornet, Pascal, "Mens en dier, in: (), p. 99", De Morgen, 17 augustus 2005, p. 99. Geraadpleegd op 27 november 2025. – via https://gent.bibliotheek.be/krantenarchief/artikel/77bdcc08-374f-4c71-9730-d11943df3684.
- ↑ Gautier, Achilles (november 1980). Van poppen en mens of rechtzettingen in de petite histoire. Yang 16 (96): 125-131. ISSN:0775-2830
- ↑ Gautier, Achilles (februari 1981). Poppenspel en toneel, of Een hobbelpaard voor ontevreden toneelauteurs. Poppenspel tussen speelkruis en speelplank 1 (1980-1981) (3): 19-20
- ↑ Goeman, A.: Achilles Gautier, Bakstenen, Het souterrain (1982, licentiaatsverhandeling UGent)
- ↑ Verschoore, Steven, "Tassyns beklimt sociale ladder in 'Het Souterrain'", Gazet van Antwerpen, 17 november 2000, p. 5. Geraadpleegd op 10 december 2025. – via https://gent.bibliotheek.be/krantenarchief/artikel/950fef2e-00e3-439a-ab97-6824fd5c3057.
- ↑ Provinciale Paul de Montprijs voor toneel. In: Cultureel jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen (Gent): jrg. 43 (1989 [versch. 1990]), pp. 68-74.
- ↑ Dragonetti, Vera (januari-maart 1982). Over 'Zwart geld' en ander teater : een interview met Achilles Gautier als toneelauteur. Gong 123 (1): 3-6
- ↑ Cotur, Peter; Leemans, Patrick, "Dwergmens ontdekt: op Indonesisch eiland Flores leefde oerdwerg naast moderne mens", Het Laatste Nieuws, 29 oktober 2004, p. 16. Geraadpleegd op 27 november 2025. – via via https://gent.bibliotheek.be/krantenarchief/artikel/9ae945cf-b269-474b-a46d-69accfc36e83.
- ↑ Lanckrock, Rik (1984-12). 20 jaar Yang. Yang 20 (120)