Abri's van Villabruna

Abri's van Villabruna
Situering
Land	Italië
Locatie	Sovramonte
Coördinaten	46° 5′ NB, 11° 46′ OL
Informatie
Periode	Laatpaleolithicum
Cultuur	Epigravettien
Vinder	Aldo Villabruna
Skelet Villabruna 1
Portaal    Archeologie

De abri's van Villabruna (Italiaans: Ripari Villabruna) zijn een groep kleine rotsschuilplaatsen in Noord-Italië met laatpaleolithische grafresten. Ze bevatten verschillende graven van Europese vroege moderne mensen, met lichamen en grafgiften die dateren van 14.000 jaar BP. De vindplaats heeft veel bijgedragen aan het begrip van de ontwikkeling van medische en religieuze gebruiken in vroege menselijke gemeenschappen.

De verwijdering van puin in de Cismon-vallei, in de gemeente Sovramonte, provincie Belluno, Italië, eind jaren tachtig leidde tot de ontdekking van verschillende rotsschuilplaatsen (abri's). Deze lagen op een hoogte van 500 m boven zeeniveau en vertonen indrukwekkende sporen van bewoning door prehistorische mensen en hun activiteiten. De rotsschuilplaatsen, vernoemd naar hun ontdekker Aldo Villabruna, maken deel uit van een complex systeem van vindplaatsen dat zich uitstrekt van de laagste punten van de vallei tot de hoogten van de Alpen. Opgravingen bevestigen dat mensen de vindplaats frequent gedurende korte periodes bewoonden in een laat-Epigravettien culturele context, waarvan de koolstofdatering ongeveer 14.000 BP begon en doorliep tot het midden van het daaropvolgende Holoceen.

In 1988 werd aan de voet van de archeologische lagen een graf ontdekt met daarin een goed bewaard skelet. Directe AMS-datering van de skeletresten toonde een datering aan van 14.160 tot 13.820 BP. De begrafenis vond plaats tijdens de eerste fasen van menselijke nederzetting in de rotsschuilplaatsen. Het lijk werd in een smalle, ondiepe kuil geplaatst, 30 tot 40 cm diep, met het hoofd naar links gedraaid en de armen gestrekt tegen het lichaam. Het was van een volwassen man, ongeveer 25 jaar oud, gekenmerkt door een relatief lange gestalte voor de tijdsperiode.

Zes grafbijlagen werden links van het lichaam geplaatst. De typische uitrusting van een jager-verzamelaar bestond uit een mes van vuursteen, een kern van vuursteen, een klopsteen, een kling van vuursteen, een punt van been, een korreltje oker en propolis (een harsachtige substantie, geproduceerd door bijen). Kalksteenplaatjes versierd met okertekeningen waren bovenop het graf geplaatst.

De uitstekende bewaring van het skelet Villabruna 1 heeft bijgedragen aan een grondig onderzoek naar verschillende aspecten van de skeletbiologie, zoals lichaamsgrootte, schedel- en gezichtsmorfologie, tandslijtage, functionele anatomie en nutritionele en pathologische aspecten. Door Villabruna 1 en soortgelijke vondsten te vergelijken met de huidige bevolking, werd het begrip van bioculturele aanpassingen, de leefomstandigheden en overlevingsstrategieën van de paleolithische bevolking van Europa vergroot.

Villabruna 1 is van belang voor de genetische geschiedenis van Europa: de resten bleken Y-DNA-haplogroep R1b1a-L754* (xL389,V88) te bevatten. Dit is het oudste gedocumenteerde voorbeeld van haplogroep R1b dat ooit is gevonden.

Zie ook: Westelijke jagers-verzamelaars

Zie de categorie Ripari Villabruna van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.